नवी मुंबई : भारताच्या सागरी व्यापारासाठी महत्त्वाची असलेल्या जवाहरलाल नेहरू पोर्ट अथॉरिटीने (JNPA) जागतिक स्तरावर मोठी कामगिरी नोंदवली आहे. Alphalinerच्या २०२६च्या पहिल्या सहामाहीतील क्रमवारीनुसार JNPAने जगातील अव्वल ३० कंटेनर बंदरांमध्ये २१वे स्थान मिळवलं आहे. विशेष म्हणजे, २०२५मध्ये JNPA २८व्या क्रमांकावर होतं. त्यामुळे यंदा बंदराने तब्बल सात स्थानांची झेप घेतली आहे. JNPAच्या कंटेनर हाताळणीच्या प्रमाणातही मोठी वाढ झाली आहे. २०२५च्या पहिल्या सहामाहीच्या तुलनेत २०२६च्या पहिल्या सहामाहीत बंदराच्या कंटेनर थ्रूपुटमध्ये १३.६ टक्क्यांची वाढ झाली. जागतिक सागरी व्यापारात विविध आव्हाने आणि व्यत्यय असतानाही JNPAने ही वाढ नोंदवली आहे.
या कामगिरीबाबत JNPAचे अध्यक्ष गौरव दयाल यांनी समाधान व्यक्त केलं. टर्मिनल ऑपरेटर, बंदराशी संबंधित विविध भागधारक आणि संपूर्ण बंदर समुदायाच्या एकत्रित प्रयत्नांमुळे ही कामगिरी शक्य झाल्याचं त्यांनी सांगितलं. जागतिक व्यापारातील बदलत्या परिस्थितीतही विश्वासार्ह आणि कार्यक्षम मालवाहतूक सेवा देण्याची JNPAची क्षमता या कामगिरीतून दिसून येते. Alphaliner ही जागतिक स्तरावर जहाज वाहतूक आणि कंटेनर व्यापाराशी संबंधित माहिती व आकडेवारी देणारी संस्था आहे. ती विविध बंदरांच्या कंटेनर हाताळणीच्या प्रमाणावर आधारित जागतिक क्रमवारी तयार करते. त्यामुळे JNPAची २१व्या क्रमांकावर झालेली झेप ही भारताच्या सागरी व्यापाराच्या दृष्टीने महत्त्वाची मानली जात आहे.
JNPAमध्ये सध्या पाच कंटेनर टर्मिनल्स कार्यरत आहेत. याशिवाय सामान्य मालासाठी सुविधा, द्रव माल हाताळणीच्या सुविधा आणि किनारी मालवाहतुकीसाठी स्वतंत्र व्यवस्था उपलब्ध आहे. आधुनिक पायाभूत सुविधांमुळे मुंबई महानगर प्रदेशासह देशाच्या विविध भागांतील आयात-निर्यात व्यापाराला या बंदराचा मोठा फायदा होतो. दरम्यान, JNPAच्या माध्यमातून वाढवण बंदर विकसित करण्याचं कामही सुरू आहे. हे सर्व हवामानात कार्यरत राहणारं खोल पाण्याचं ग्रीनफिल्ड बंदर असून, भविष्यात भारताच्या सागरी व्यापार क्षमतेत मोठी भर घालण्याची अपेक्षा आहे. JNPAची जागतिक क्रमवारीतील ही झेप केवळ एका बंदराच्या यशाची बाब नसून, भारताच्या वाढत्या सागरी व्यापार क्षमतेचं आणि आधुनिक बंदर पायाभूत सुविधांचं महत्त्व अधोरेखित करणारी कामगिरी ठरली आहे.