जन्माष्टमीचा सण देशभरात मोठ्या उत्साहात आणि भक्तीभावाने साजरा केला जातो. या पवित्र दिवशी अनेक भाविक दिवसभर उपवास करतात. काही जण कडक निरुपवास करतात, तर काही जण फळे किंवा फराळ खाऊन उपवास सोडतात. मात्र, दीर्घकाळ उपाशी राहिल्यामुळे शरीरात अशक्तपणा, थकवा, चक्कर येणे आणि डोकेदुखी यांसारख्या समस्या उद्भवण्याची शक्यता असते. अशा वेळी उपवासादरम्यान योग्य आणि पौष्टिक आहाराचे नियोजन केल्यास शरीराची ऊर्जा टिकून राहण्यास मोठी मदत होते.
उपवास सुरू करण्यापूर्वी नेहमी हलका व पौष्टिक आहार घेणे फायदेशीर ठरते. यामुळे शरीराला दिवसभर काम करण्यासाठी आवश्यक ऊर्जा मिळते, तर जड किंवा जास्त तेलकट पदार्थ खाणे टाळावे जेणेकरून पोटात जडपणा जाणवणार नाही. उपवासाच्या काळात फळांचे सेवन करणे सर्वोत्तम मानले जाते. केळी, सफरचंद, डाळिंब आणि पपई यांसारखी ताजी फळे शरीराला भरपूर जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि नैसर्गिक साखर पुरवतात. यामुळे भूक नियंत्रित राहते आणि शरीरातील ताकद कायम टिकून राहते.
श्रीहरिकोटा : भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था अर्थात इस्रोने अंतराळ क्षेत्रात आणखी एक महत्त्वाची कामगिरी केली आहे. इस्रोच्या GSLV-F17 रॉकेटने शुक्रवार, ४ ...
याशिवाय, उपवासात साबुदाणा खिचडी किंवा कुट्टूच्या पिठाचे पदार्थ आवर्जून खाल्ले जातात. साबुदाण्यामुळे शरीराला त्वरित ऊर्जा मिळते, तर कुट्टूचे पीठ प्रथिने आणि फायबरचा उत्तम स्रोत मानले जाते. मात्र, पोटाचे आरोग्य जपण्यासाठी हे पदार्थ बनवताना अतितेलकट किंवा अतिप्रमाणात तुपाचा वापर करणे टाळावे. आहारासोबतच दही खाणे पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास मदत करते. मखाना हा देखील एक उत्तम आणि हलका पर्याय असून, तो तुपात हलका परतून खाल्ल्यास शरीराला कॅल्शियम आणि प्रथिने मिळतात.
जे लोक पाण्याचे सेवन करतात, त्यांनी दिवसभर हायड्रेटेड राहणे अत्यंत गरजेचे आहे. डिहायड्रेशन टाळण्यासाठी पुरेसे पाणी पिण्यासोबतच नारळाचे पाणी, लिंबू पाणी किंवा ताक यांसारख्या आरोग्यदायी पेयांचे सेवन करावे. यामुळे शरीरातील पाण्याचा समतोल राखला जातो आणि चक्कर येण्याचा त्रास होत नाही.
उपवास सोडताना एकदम जड जेवण किंवा तळलेले पदार्थ खाणे टाळावे. उपवास सोडताना आधी हलकी फळे किंवा द्रवपदार्थ घ्यावेत आणि त्यानंतर हळूहळू नेहमीच्या आहाराकडे वळावे. यामुळे पचनसंस्थेवर अचानक अतिरिक्त ताण येत नाही आणि आरोग्य निरोगी राहते.