Saturday, September 19, 2026

Indian Railways : रेल्वे प्रवाशांसाठी मोठी बातमी! सोलापूर विभागातील ७ स्थानकांवर २०९ कोटींची अत्याधुनिक सिग्नलिंग यंत्रणा

Indian Railways : रेल्वे प्रवाशांसाठी मोठी बातमी! सोलापूर विभागातील ७ स्थानकांवर २०९ कोटींची अत्याधुनिक सिग्नलिंग यंत्रणा

मुंबई : भारतीय रेल्वेने सिग्नलिंग व्यवस्था अधिक आधुनिक आणि सुरक्षित करण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलले आहे. मध्य रेल्वेच्या सोलापूर विभागातील सात स्थानकांवर इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंग (EI) प्रणाली बसवण्यासाठी २०९ कोटी रुपयांच्या प्रकल्पाला मंजुरी देण्यात आली आहे. हाय डेन्सिटी नेटवर्क (HDN)-7 मार्गावरील रेल्वे वाहतूक अधिक सुरक्षित आणि कार्यक्षम करण्याच्या उद्देशाने हे काम हाती घेण्यात येणार आहे. (Indian Railways)

या ७ स्थानकांवर होणार काम

ईआय प्रणाली मोहोळ, मुंढेवाडी, बाळे, सोलापूर, होतगी जंक्शन-होतगी ए केबिन, शहाबाद आणि वाडी जंक्शन येथे बसवण्यात येणार आहे. या मार्गावर इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंगसोबतच कवच, ऑटोमॅटिक ब्लॉक सिग्नलिंग (ABS) आणि केंद्रीकृत वाहतूक नियंत्रण (CTC) यंत्रणांशी संबंधित कामांनाही मंजुरी देण्यात आली आहे. (Indian Railways)

‘कवच’साठी सिग्नलिंग व्यवस्था होणार मजबूत

या प्रकल्पामुळे रेल्वेच्या सिग्नलिंग पायाभूत सुविधांना आधुनिक स्वरूप मिळणार असून, स्वदेशी ‘कवच’ स्वयंचलित रेल्वे संरक्षण प्रणाली कार्यान्वित करण्यासाठी आवश्यक पायाभूत सुविधा तयार होण्यास मदत होणार आहे. ‘कवच’ ही प्रणाली ट्रेनचा वेग आणि सिग्नलच्या स्थितीवर लक्ष ठेवून, आवश्यक परिस्थितीत स्वयंचलित हस्तक्षेप करण्यासाठी विकसित करण्यात आली आहे. (Indian Railways)

काय आहे इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंग?

इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंग ही संगणकाधारित सिग्नलिंग प्रणाली आहे. रेल्वे मार्गावरील पॉईंट्स आणि सिग्नल्सचे नियंत्रण या प्रणालीद्वारे केले जाते. पारंपरिक रिले-आधारित यंत्रणेच्या तुलनेत इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीमुळे सिग्नलिंगमधील त्रुटी शोधणे आणि त्या दुरुस्त करण्याची प्रक्रिया अधिक कार्यक्षम होण्यास मदत होते. तसेच देखभाल आणि रेल्वेच्या हालचालींचे व्यवस्थापन सुलभ करण्याच्या दृष्टीनेही ही प्रणाली महत्त्वाची आहे. (Indian Railways)

प्रवासी आणि मालवाहतुकीला होणार फायदा

HDN-7 मार्गावरून प्रवासी तसेच मालवाहतूक गाड्यांची वाहतूक होते. त्यामुळे या मार्गावरील रेल्वे वाहतूक वाढत असताना आधुनिक सिग्नलिंग व्यवस्था महत्त्वाची ठरणार आहे. ईआय, एबीएस, सीटीसी आणि कवच यांसारख्या प्रणालींच्या एकत्रित वापरामुळे ट्रेनच्या हालचालींचे व्यवस्थापन, मार्गांची उपलब्धता आणि परिचालन कार्यक्षमता सुधारण्यास मदत होऊ शकते.

भारतीय रेल्वेच्या सिग्नलिंग आधुनिकीकरणाच्या व्यापक कार्यक्रमातील हा प्रकल्प आहे. पारंपरिक सिग्नलिंग व्यवस्था टप्प्याटप्प्याने आधुनिक तंत्रज्ञानाने बदलण्यासोबतच स्वयंचलित ट्रेन संरक्षण आणि प्रगत वाहतूक व्यवस्थापन प्रणाली विकसित करण्यावर रेल्वेकडून भर दिला जात आहे. (Indian Railways)

सोलापूर विभागातील या सात स्थानकांवर होणाऱ्या २०९ कोटी रुपयांच्या सिग्नलिंग अपग्रेडमुळे HDN-7 मार्गावरील रेल्वे परिचालन अधिक सुरक्षित, विश्वासार्ह आणि कार्यक्षम करण्याच्या प्रयत्नांना बळ मिळणार आहे.

Comments
Add Comment
प्रहार ई-पेपर
हे पण पहा


संबंधित बातम्या आणखी वाचा >