अबू धाबी: संपूर्ण जगाचे लक्ष सध्या संयुक्त अरब अमिरातीवर (यूएई) केंद्रित झाले असून, गेल्या चार वर्षांपासून जगाला हादरवून सोडणाऱ्या रशिया-युक्रेन युद्ध संपवण्यासाठी अखेर मोठी हालचाल सुरू झाली आहे. यूएईची राजधानी अबू धाबी येथे युक्रेन, रशिया आणि अमेरिका यांच्यातील अतिशय महत्त्वाची आणि गोपनीय अशा दोन दिवसीय त्रिपक्षीय चर्चेला दिमाखात सुरुवात झाली आहे. अबू धाबी येथे पार पडलेल्या पहिल्याच दिवशी ही उच्चस्तरीय चर्चा तब्बल साडेचार तास चालली. या बैठकीत मुख्यत्वे तात्काळ युद्धविराम, युक्रेनच्या सार्वभौमत्वाची आणि सुरक्षेची हमी तसेच संपूर्ण युरोपीय क्षेत्राच्या प्रादेशिक सुरक्षेसारख्या अत्यंत संवेदनशील मुद्द्यांवर सखोल चर्चा करण्यात आल्याची माहिती समोर येत आहे.
या बहुचर्चित बैठकीत रशियन शिष्टमंडळाचे नेतृत्व स्वतः रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांचे खंदे सल्लागार व्लादिमीर मेडिन्स्की हे करत आहेत. दुसरीकडे, या संपूर्ण शांतता प्रक्रियेत अमेरिकेच्या वतीने स्टीव्ह विटकॉफ आणि जेरेड कुशनर हे अत्यंत महत्त्वाची मध्यस्थीची भूमिका आणि जबाबदारी सांभाळत आहेत. विशेष म्हणजे, या महत्त्वाच्या त्रिपक्षीय बैठकीत प्रत्यक्ष टेबलवर कोणत्याही युरोपीय देशाच्या प्रतिनिधीला सामावून घेण्यात आलेले नाही. मात्र, या घडामोडींवर बारीक लक्ष ठेवण्यासाठी फ्रान्स, जर्मनी आणि 'नाटो'चे प्रमुख प्रतिनिधी युक्रेनच्या शिष्टमंडळासोबत स्वतंत्र चर्चा करण्यासाठी अबू धाबीमध्ये आधीपासूनच उपस्थित आहेत.
तेहरान: मध्यपूर्वेतील वाढत्या भू-राजकीय तणावाच्या पार्श्वभूमीवर एक अत्यंत खळबळजनक, धक्कादायक आणि युद्धाची ठिणगी पडावी अशी मोठी आणि युद्धासारखी ...
या उच्चस्तरीय बैठकीपूर्वी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एक खळबळजनक विधान केले होते. दोन्ही देश आता या भीषण युद्धाला पुरते कंटाळले असून त्यांना लवकरात लवकर युद्धविराम हवा असल्याचे ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले. ट्रम्प पुढे म्हणाले होते की, "मी युक्रेन आणि रशियाला एकाच टेबलावर आणण्यात नक्कीच यशस्वी होऊ शकतो. सध्या आमची अत्यंत महत्त्वाची बैठक सुरू आहे." हे युद्ध भौगोलिकदृष्ट्या अमेरिकेला थेट प्रभावित करत नसले, तरी या युद्धात दर महिन्याला हजारो निष्पाप लोकांचा नाहक जीव जात आहे, ही अत्यंत दुर्दैवी बाब असल्याचे सांगत त्यांनी चिंता व्यक्त केली. विश्लेषकांच्या मते, यूएईमध्ये सुरू असलेली ही गुप्त आणि उच्चस्तरीय बैठक गेल्या चार वर्षांपासून थैमान घालणारे युद्ध संपवण्याच्या दिशेने आतापर्यंतचे सर्वात मोठे आणि निर्णायक पाऊल मानले जात आहे.
मात्र, एकीकडे वाटाघाटी सुरू असतानाच दुसरीकडे यूएईमधील या चर्चेपूर्वी रशियाने आपली कडक भूमिका कायम ठेवत तातडीच्या युद्धविरामाची मागणी सरळ सरळ फेटाळून लावली आहे. रशियाचे परराष्ट्रमंत्री सर्गेई लावरोव्ह यांनी स्पष्ट केले की, भविष्यात भू-राजकीय पातळीवर नेमके काय घडणार आहे, याची कोणतीही खात्री नसताना रशिया घाईघाईने किंवा एकतर्फी युद्धविरामास सहमती देऊ शकत नाही. चर्चेच्या अजेंड्यावर सामूहिक सुरक्षा तसेच रशिया, युक्रेन आणि संपूर्ण क्षेत्राच्या सुरक्षेशी संबंधित मुद्द्यांना सर्वोच्च प्राधान्य देण्याच्या प्रस्तावाचे मात्र लावरोव्ह यांनी स्वागत केले आहे.
दुसरीकडे, युद्ध संपवण्याच्या अटींवर रशिया आणि युक्रेन यांच्या भूमिकेत अद्यापही जमीन-अस्मानाचा फरक असल्याचे दिसून येत आहे. रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांची अशी मुख्य मागणी आहे की, युक्रेनने आपले सैन्य मागे घ्यावे. मात्र, युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोदिमिर झेलेन्स्की यांनी या सर्व अटी व मागण्या फेटाळून लावत युद्धाला तीव्र विरोध दर्शवला आहे. या महा-चर्चेतून नेमका काय तोडगा निघणार, याकडे आता संपूर्ण जगाचे डोळे लागले आहेत.