इस्लामाबाद : रविवारी रात्री पाकिस्तानने (Pakistan) अफगाणिस्तानच्या (Afganistan) हद्दीत थेट हवाई हल्ला (Air Strike) केल्यामुळे दोन्ही देशांमधील संबंधात मोठा तणाव निर्माण झाला आहे. पाकिस्तानने अफगाणिस्तानची राजधानी काबुलवर हा हल्ला केल्याची माहिती समोर येत आहे. पाकिस्तानने हा हवाई हल्ला प्रामुख्याने तहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान या दहशतवादी गटाच्या ठिकाणांना लक्ष्य करून केला होता. पाकिस्तानला वारंवार लक्ष्य करणाऱ्या TTP विरोधात ही कारवाई करण्यात आली आहे. काबुलवर झालेल्या या हल्ल्यामुळे पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमध्ये राजकीय आणि लष्करी पातळीवर तणाव वाढला आहे. पाकिस्तानच्या या थेट हवाई हल्ल्याला अफगाणिस्तानचे सध्याचे सरकार कसे प्रत्युत्तर देणार, याकडे आता जगाचे लक्ष लागले आहे. भविष्यात हे दोन्ही देश सीमेवर कोणती भूमिका घेतात, हे पाहावे लागेल. या हल्ल्यामुळे पाकिस्तानचा पारंपरिक मित्र देश चीन देखील सतर्क झाला आहे. अफगाणिस्तानमधील अस्थिरतेचा परिणाम चीनच्या सुरक्षा आणि आर्थिक प्रकल्पांवर होऊ शकतो, या भीतीमुळे चीनने सावध भूमिका घेतली आहे.
रात्री १२ वाजता ८ जिल्ह्यांत हवाई हल्ल्याने तणाव शिगेला
पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या हद्दीत थेट हवाई हल्ला केल्यामुळे दोन्ही देशांमधील तणाव आता शिगेला पोहोचला आहे. पाकिस्तानने अफगाणिस्तानची राजधानी काबुलवर हल्ला केल्याची माहिती आहे. पाकिस्तानने केवळ काबुलवर हल्ला केला नाही, तर हवाई हल्ला करत काबूलच्या ८ जिल्ह्यांमध्ये भीषण बॉम्बवर्षाव केला आहे. या कारवाईदरम्यान पाकिस्तानची लढाऊ विमाने काबूलमध्ये शिरल्याचे म्हटले जात आहे. रात्री १२ वाजण्याच्या सुमारास पाकिस्तानी लढाऊ विमानांनी बरमल जिल्ह्यातील मर्गा बाजारावर बॉम्ब वर्षाव केला. यामध्ये या बाजारपेठेचे मोठे नुकसान झाले आहे. पाकिस्तानच्या या थेट आक्रमक कारवाईमुळे दोन्ही देशांमध्ये असलेला तणाव प्रचंड वाढला आहे. पाकिस्तानने दहशतवादी गटांवर कारवाईसाठी हा हल्ला केल्याचे म्हटले असले तरी, दुसऱ्या देशाच्या राजधानीवर थेट हल्ला करणे ही एक गंभीर घटना मानली जात आहे.
चीनने जारी केला 'सुरक्षा अलर्ट'
पाकिस्तानने एअर स्ट्राईक केल्यानंतर अफगाणिस्तानकडून पाकिस्तानवर हल्ला होण्याची शक्यता चीनला वाटत आहे. यामुळे चीनने त्वरित सतर्कता बाळगली आहे. चीनने आपल्या नागरिकांसाठी एक निवेदन जारी केले आहे. चीनला वाटते की, अफगाणिस्तानकडून प्रत्युत्तर दिल्यास चीनच्या मालमत्तेवर हल्ला होऊ शकतो. पाकिस्तानमध्ये असणाऱ्या चीनच्या दूतावासांवर तसेच, चीन-पाकिस्तानमध्ये सुरू असणाऱ्या विकासकामांवर (उदा. CPEC प्रकल्पांवर) हल्ला होण्याची शक्यता वाढली आहे. या वाढत्या तणावामुळे, चीनने आपल्या नागरिकांच्या आणि प्रकल्पांच्या सुरक्षेसाठी तातडीने उपाययोजना करण्यास सुरुवात केली आहे.
जागतिक चिंतेत भर! चीनची अणुबॉम्बच्या शर्यतीत मोठी झेप
संपूर्ण जग सध्या हवामान बदल आणि जागतिक मंदीशी झुंजत असताना, चीन शांतपणे आपली लष्करी ताकद, विशेषत: अण्वस्त्र क्षमता, मोठ्या प्रमाणात वाढवत असल्याची धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. चीन अणुऊर्जेच्या शर्यतीत मोठी झेप घेत असल्याचे एका ताज्या अहवालातून स्पष्ट झाले आहे. स्टॉकहोम इंटरनॅशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्यूटच्या अहवालानुसार, चीनचा अणुबॉम्ब साठा आता वेगाने वाढत आहे. २०२३ मध्ये चीनकडे ४१० अणुबॉम्ब होते तर २०२४ मध्ये ही संख्या वाढून ५०० वर पोहोचली. या आकडेवारीनुसार, चीनने फक्त एका वर्षातच आपल्या अणुबॉम्बच्या साठ्यात जवळजवळ १०० नवीन अण्वस्त्रांची भर घातली आहे. चीनची ही वाढ वेगाने सुरू असून, २०२५ च्या प्राथमिक आकडेवारीवरून हा अणुबॉम्बचा आकडा आणखी वाढण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. चीनचा हा आक्रमक दृष्टिकोन जागतिक शांतता आणि शक्ती संतुलनासाठी एक मोठी चिंता निर्माण करणारा आहे.
भारताला सुरक्षा धोरणाचा पुनर्विचार करण्याची गरज
अमेरिका, रशिया आणि भारत (India) यांसारखे अणुबॉम्ब असणारे इतर देश आता चीनच्या या आक्रमक कारवायांवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. भारतासाठी ही स्थिती गंभीर इशारा मानली जात आहे. चीन सीमेवर सुरू असलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, भारताला आपल्या सुरक्षा आणि अणुधोरणाचा पुनर्विचार करावा लागू शकतो. चीनने जाहीरपणे 'प्रथम वापर नाही' या आपल्या धोरणाचा पुनरुच्चार केला असला तरी, त्याच्या वेगाने वाढणाऱ्या अणुऊर्जेमुळे हे धोरण आता प्रश्नचिन्ह निर्माण करत आहे. इतक्या मोठ्या प्रमाणात अण्वस्त्रे वाढवण्यामागे चीनचा नेमका हेतू काय आहे, याबद्दल जागतिक स्तरावर शंका उपस्थित होत आहेत. या गंभीर स्थितीला तोंड देण्यासाठी भारताला आता वेगाने आणि प्रभावीपणे आपली रणनीती तयार (Strategy Formulation) करणे आवश्यक आहे.