फरीदाबाद : लाल किल्ल्याजवळ झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यात सहभागी असलेले डॉक्टर उमर मोहम्मद उर्फ उमर उन नबी आणि डॉक्टर मुझम्मिल यांच्या 'डायरी'तून अनेक महत्त्वाचे आणि धक्कादायक खुलासे झाले आहेत. गुप्तचर सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, डॉ. उमर आणि डॉ. मुझम्मिल यांच्या डायरीमध्ये नमूद केलेल्या नोंदींवरून हे स्पष्ट झाले आहे की, हे दोघे एका मोठ्या आणि सुनियोजित कटासह खूप दिवसांपासून हल्ल्याची योजना आखत होते. ही डायरी मंगळवार आणि बुधवारी जप्त करण्यात आली. ती डायरी फरीदाबाद येथील धौज भागातील अल फलाह विद्यापीठापासून सुमारे ३०० मीटर अंतरावर असलेल्या एका खोलीतून उमरची खोली क्रमांक-४ आणि मुझम्मिलची खोली क्रमांक-१३ मिळाली. याच खोलीतून यापूर्वी सुरक्षा यंत्रणांनी ३६०० किलोग्राम इतका प्रचंड स्फोटक साठा जप्त केला होता. या डायरीमुळे तपास यंत्रणांना या दहशतवादी कटाच्या मुळापर्यंत पोहोचण्यास मोठी मदत होणार आहे.
उमर-मुजम्मिलच्या डायरीतून हादरवणारे खुलासे; कोडवर्ड्समध्ये रचला गेला मोठा कट
हल्ल्यात सामील असलेल्या डॉक्टर उमर मोहम्मद आणि डॉक्टर मुझम्मिल यांच्या जप्त केलेल्या डायऱ्यांमधून अत्यंत हादरवणारे खुलासे झाले आहेत. या डायऱ्यांमध्ये दहशतवाद्यांनी 'कोडवर्ड्स' (Code Words) चा वापर केला होता. डायरीमध्ये विशेषतः ८ ते १२ नोव्हेंबर या दरम्यानच्या तारखांचा स्पष्ट उल्लेख आहे. या तारखा त्या दरम्यान सुरू असलेल्या मोठ्या आणि सुनियोजित कटाची योजना दर्शवतात. या डायऱ्यांमध्ये जवळपास २५ लोकांची नावे देखील नोंदवलेली आहेत, त्यापैकी बहुतांश लोक जम्मू-काश्मीर आणि फरीदाबाद येथील आहेत. या नोंदी मिळाल्यामुळे, डायरीत नमूद असलेले हे सर्व लोक आता तपास यंत्रणांच्या सखोल चौकशीच्या कक्षेत आले आहेत. या कोडवर्ड्स आणि नावांच्या आधारे तपास यंत्रणा दहशतवादी कटाचे संपूर्ण जाळे उलगडण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
दहशतवाद्यांना जोडण्यासाठी टेलिग्राम-व्हाट्सॲपचा वापर; 'मुझम्मिल'ने केली मध्यस्थी
दहशतवादी मॉड्यूलच्या सदस्यांनी एकमेकांशी जोडणी साधण्यासाठी आणि संपर्कात राहण्यासाठी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सचा वापर कसा केला, याचा खुलासा झाला आहे. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, तपासात असे आढळून आले की, २०२१ मध्ये दहशतवादी मुझम्मिल याने तीन हँडलर्सना उमर आणि त्याच्या साथीदारांशी भेटवून दिले. या संपर्कासाठी सुरुवातीला एक व्हाट्सऐप ग्रुप (WhatsApp Group) तयार करण्यात आला होता. व्हाट्सऐपनंतर दहशतवाद्यांनी एक टेलिग्राम आयडी (Telegram ID) वापरण्यास सुरुवात केली. उमर आणि त्याचे साथीदार याच टेलिग्राम आयडीशी जोडले गेले. सूत्रांनुसार, वसीम नावाचा एक व्यक्ती हा टेलिग्राम आयडी ऑपरेट करत होता. याशिवाय, उमरने तीन महिन्यांपूर्वी एक अधिक गुप्त मानला जाणारा सिग्नल ॲप (Signal App) वर एक ग्रुप तयार केला होता, ज्यात केवळ दोन ते चार लोक सामील होते. या माहितीमुळे, हे दहशतवादी त्यांचे जाळे पसरवण्यासाठी आणि गुप्त माहितीची देवाणघेवाण करण्यासाठी सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या डिजिटल प्लॅटफॉर्म्सचा वापर कशा प्रकारे करत होते, हे स्पष्ट झाले आहे.
८ ते १२ नोव्हेंबर: 'ब्लास्ट'चा कट होता?
दहशतवादी डॉक्टर उमर मोहम्मद आणि मुझम्मिल यांच्या जप्त केलेल्या डायऱ्यांमधून स्फोटाचा कट सुनियोजित असल्याचा आणि तो दीर्घकाळ सुरू असल्याचा पुरावा मिळाला आहे. सूत्रांच्या माहितीनुसार, मुझम्मिल आणि उमर यांच्या डायरीमध्ये ८ नोव्हेंबर ते १२ नोव्हेंबर या दरम्यानच्या तारखा स्पष्टपणे लिहिलेल्या आहेत. या नोंदींवरून हे स्पष्ट होते की, या विशिष्ट काळात दहशतवादी मोठी घटना घडवण्याची योजना आखत होते. डायरीमध्ये जम्मू-काश्मीर आणि फरीदाबाद येथील सुमारे २५ लोकांची नावे देखील नोंदवलेली आहेत. या माहितीच्या आधारे हे दहशतवादी नेटवर्क सोप्या शब्दांत सांगायचे तर सोची-समझी साजिश सुनियोजित कट रचत होते, असे म्हटले जाऊ शकते. पोलिसांनी मुझम्मिलच्या खोलीतून आणखी एक डायरी हस्तगत केली आहे. या सर्व डायऱ्यांमध्ये 'कोडवर्ड्स' (Code Words) चा वापर केलेला आहे, ज्याचा अर्थ उलगडण्याचे काम तपास यंत्रणा आता करत आहेत. या डायऱ्यांमुळे लाल किल्ला स्फोटाचे धागेदोरे, त्याचे टायमिंग आणि कटातील सहभागी व्यक्तींचा शोध घेण्यास तपास यंत्रणांना मोठी मदत होणार आहे.
i२० आणि EcoSport नंतर दहशतवाद्यांचा तिसऱ्या कारचा कट
स्फोटात वापरलेली i२० कार आणि तपासात हाती लागलेली EcoSport कार यानंतर आता दहशतवादी मॉड्यूलची आणखी एक मोठी योजना उघड झाली आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, संशयित आरोपी अशाच आणखी दोन जुन्या गाड्या तयार करण्याच्या तयारीत होते. त्यांचा प्लॅन असा होता की, या गाड्यांमध्येही मोठ्या प्रमाणात स्फोटके भरून ते आणखी मोठे टार्गेट साधू शकतील. यावरून दहशतवाद्यांची साखळी हल्ले करण्याची योजना होती, हे स्पष्ट होते. स्फोटासाठी दोन जुन्या गाड्या तयार करण्याचा त्यांचा कट कितीतरी मोठा आणि धोकादायक होता. सुदैवाने, सुरक्षा यंत्रणांना या कटाची वेळीच माहिती मिळाली आणि त्यांनी १० नोव्हेंबर रोजी या दहशतवादी मॉड्यूलचा यशस्वी भंडाफोड केला. २९०० किलोग्राम इतका प्रचंड स्फोटक साठा जप्त करण्यात आला. यासोबतच ७ संशयितांना (दहशतवाद्यांना) पकडण्यात आले. सुरक्षा यंत्रणांच्या या तातडीच्या आणि निर्णायक कारवाईमुळे दहशतवाद्यांचा हा मोठा आणि गंभीर हल्ला टळला.
दिल्लीतील बाजारात मानवी शरीराचा अवयव जप्त
गुरुवारी (आज), फोरेंसिक सायन्स लेबोरेटरी (FSL) आणि दिल्ली पोलिसांच्या पथकाने स्फोट स्थळापासून अगदी जवळ असलेल्या न्यू लाजपत राय मार्केटमधून एक मानवी शरीराचा अवयव (Body Part) जप्त केला आहे. स्फोटाच्या घटनेमुळे हे शरीराचे अवशेष बाजूच्या मार्केटपर्यंत फेकले गेले असावेत, असा प्राथमिक अंदाज आहे. हे शव तुकडा तातडीने फॉरेन्सिक तपासणीसाठी (Forensic Examination) पाठवण्यात आला आहे. या अवशेषांच्या तपासणीतून महत्त्वपूर्ण माहिती मिळून सध्या सुरू असलेल्या तपासाला मदत होईल. तसेच, या अवशेषांमुळे मृतांची संख्या वाढण्याची शक्यता आहे का, याबद्दलही तपास सुरू आहे.
८ ठिकाणी स्फोट घडवण्याचा कट?
तपास यंत्रणांच्या माहितीनुसार, सुमारे आठ संशयित दहशतवादी चार वेगवेगळ्या शहरांमध्ये स्फोट घडवण्याच्या तयारीत होते. प्रत्येक दहशतवादी ग्रुपला एका खास शहराला लक्ष्य (टार्गेट) करण्याचे काम सोपवण्यात आले होते. प्राथमिक तपासात असे दिसून आले आहे की, आरोपी ग्रुप्सने जोड्यांमध्ये (Groups of two) फिरण्याचा कट रचला होता. त्यांच्या प्रत्येकाकडे एकाच वेळी अनेक हल्ले करण्यासाठी अनेक आयईडी (IED - Improvised Explosive Devices) असणार होते. या कटात ज्यांचा संबंध मागील दहशतवादी प्रकरणांशी (Past Terror Cases) होता, त्यांच्यावर तपास यंत्रणांनी लक्ष केंद्रित केले आहे. सूत्रांनुसार, पोलिसांनी वेळीच कारवाई केल्यामुळे, अनेक भारतीय शहरांमध्ये साखळी बॉम्बस्फोट घडवण्याची मोठी दहशतवादी साजिश यशस्वीरित्या उधळण्यात यश आले आहे.