NEW DELHI : केंद्र सरकारकडून गरोदर महिला आणि स्तनदा मातांच्या आरोग्यासाठी आणि पोषणासाठी ‘प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना’ (PMMVY) राबवली जात आहे. ‘मिशन शक्ती’ अंतर्गत चालवल्या जाणाऱ्या या महत्त्वाकांक्षी योजनेद्वारे आता पात्र महिलांना त्यांच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या अपत्यासाठी ११,००० रुपयांपर्यंतचा आर्थिक लाभ दिला जात आहे.
काय आहे ही योजना?
२०१७ मध्ये पुन्हा विस्तारित स्वरूपात सुरू करण्यात आलेल्या या योजनेचा मुख्य उद्देश गरोदरपणाच्या काळात मातांना आर्थिक बळ देणे, बालमृत्यू दर कमी करणे आणि माता-बालकांचे आरोग्य सुधारणे हा आहे. ही योजना थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) द्वारे राबविली जाते, ज्यामुळे मदतीची रक्कम थेट लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात जमा होते.
मिळणारी आर्थिक मदत:
पहिल्या अपत्यासाठी: ५,००० रुपयांची मदत दोन टप्प्यांत दिली जाते. पहिल्या हप्त्यात ३,००० रुपये (गरोदरपणाची नोंदणी केल्यानंतर) आणि दुसऱ्या हप्त्यात २,००० रुपये (बाळाच्या जन्मानंतर) दिले जातात.
दुसऱ्या अपत्यासाठी: जर दुसरे अपत्य ‘मुलगी’ असेल, तर सरकारकडून ६,००० रुपयांची अतिरिक्त आर्थिक मदत एकरकमी दिली जाते.
एकूण लाभ: अशा प्रकारे पात्र महिलांना एकूण ११,००० रुपयांपर्यंतचे सहाय्य मिळू शकते.
पात्रतेचे निकष:
१. गरोदर महिलेचे वय किमान १९ वर्षे असावे.
२. कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ८ लाख रुपयांपेक्षा कमी असावे.
३. मनरेगा जॉब कार्डधारक, ई-श्रम कार्डधारक, बीपीएल कार्डधारक किंवा ‘पीएम किसान’ योजनेचा लाभ घेणाऱ्या महिला या योजनेसाठी विशेष पात्र आहेत.
४. अर्जासाठी बाळाच्या जन्मापासून २७० दिवसांच्या आत अर्ज करणे आवश्यक आहे.
अर्ज कसा करावा?
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी पात्र महिला घरबसल्या ऑनलाईन अर्ज करू शकतात:
ऑनलाईन पद्धत: अधिकृत पोर्टल pmmvy.wcd.gov.in वर जाऊन नोंदणी करा.
ऑफलाईन पद्धत: आपल्या जवळच्या अंगणवाडी केंद्रात किंवा शासकीय प्राथमिक आरोग्य केंद्रात जाऊनही तुम्ही अर्ज भरू शकता.
आवश्यक कागदपत्रे:
बँक खात्याशी जोडलेले आधार कार्ड
बँकेचे पासबुक
रेशन कार्ड किंवा उत्पन्न प्रमाणपत्र
एमसीपी (MCP) कार्ड
आतापर्यंत देशभरातील ४ कोटींहून अधिक महिलांनी या योजनेचा लाभ घेतला असून, सरकारने यासाठी १९,०२८ कोटी रुपयांहून अधिक निधी वितरित केला आहे. अधिक माहितीसाठी आपल्या जवळच्या अंगणवाडी सेविका किंवा आरोग्य केंद्राशी संपर्क साधावा.