नवी दिल्ली : नव्या आठवड्याच्या पहिल्याच दिवशी भारतीय शेअर बाजाराने गुंतवणूकदारांच्या पदरात मोठी निराशा टाकली आहे. जागतिक पातळीवरील नकारात्मक घडामोडी आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) भडकलेल्या किमती, या दुहेरी संकटामुळे आज देशांतर्गत शेअर बाजारात विक्रीचा प्रचंड दबाव पाहायला मिळाला. या अस्थिरतेचा थेट फटका बाजाराच्या प्रमुख निर्देशांकांना बसला असून, मुंबई शेअर बाजाराचा 'सेन्सेक्स' (BSE Sensex) तब्बल ७१९ अंकांच्या धडकी भरवणाऱ्या घसरणीसह खाली आला. त्याचबरोबर, राष्ट्रीय शेअर बाजाराच्या 'निफ्टी ५०' (Nifty 50) नेही निराशाजनक कामगिरी नोंदवली; निफ्टीने २४३ अंकांची डुबकी मारत थेट २३,१२३ चा तळ गाठला. बाजारात अचानक आलेल्या या आर्थिक भूकंपामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण पसरले असून, अवघ्या काही तासांच्या या सत्रातच त्यांचे कोट्यवधी रुपये एका झटक्यात स्वाहा झाले आहेत.
निर्देशांकांची सद्यस्थिती
बाजाराच्या आकडेवारीवर नजर टाकल्यास, बॉम्बे स्टॉक एक्स्चेंजचा (BSE) प्रमुख निर्देशांक सेन्सेक्स आज तब्बल ७१९ अंकांच्या मोठ्या फरकाने खाली आला. नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंजच्या (NSE) 'निफ्टी ५०' निर्देशांकानेही गुंतवणूकदारांची घोर निराशा केली. निफ्टीने २४३ अंकांची डुबकी मारत २३,१२३ चा तळ गाठला. एकाएकी आलेल्या या विक्रीच्या दबावामुळे बाजारात सर्वत्र भीतीचे आणि चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
बाजारातील या मोठ्या भूकंपाची मुख्य कारणे
बाजारातील आजच्या या ऐतिहासिक घसरणीमागे केवळ एकच नव्हे, तर अनेक जागतिक आणि देशांतर्गत कारणे एकत्र आली आहेत. तज्ज्ञांच्या मते या पडझडीमागे खालील घटक प्रमुख आहेत.
कच्च्या तेलाच्या किमतींचा भडका : आंतरराष्ट्रीय बाजारात 'ब्रेंट क्रूड'च्या दरांनी अचानक उसळी घेतली आहे. भारताला आपल्या गरजेच्या मोठ्या प्रमाणावर इंधन आयात करावे लागते. त्यामुळे जेव्हा कच्च्या तेलाचे भाव वाढतात, तेव्हा देशात महागाई वाढण्याची शक्यता निर्माण होते. याच महागाईच्या भीतीपोटी गुंतवणूकदारांनी आज सावध पवित्रा घेतला.
मध्य पूर्वेतील तणावाचे सावट : जागतिक राजकारणातील अस्थिरता, विशेषतः पश्चिम आशियातील (Middle East) वाढता तणाव हा बाजारासाठी डोकेदुखी ठरत आहे. युद्धाच्या किंवा तणावाच्या परिस्थितीमुळे जागतिक पुरवठा साखळीवर (Supply Chain) गंभीर परिणाम होऊ शकतो. या अनिश्चिततेमुळे जागतिक गुंतवणूकदारांनी सुरक्षिततेचा मार्ग निवडत शेअर्समधून आपली गुंतवणूक काढून घेण्यास सुरुवात केली आहे.
विदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांची (FII) माघार : परदेशी संस्थागत गुंतवणूकदार भारतीय बाजारातून सातत्याने आपला निधी काढून घेत आहेत. 'एफआयआय'कडून होणाऱ्या या सलग विक्रीच्या दबावामुळे बाजाराला सावरण्यासाठी आवश्यक असलेला आधार मिळत नाहीये.
कोणत्याही क्षेत्राला दिलासा नाही (Sectoral Bloodbath)
आजची घसरण केवळ एखाद्या विशिष्ट कंपनी किंवा क्षेत्रापुरती मर्यादित नव्हती. बाजारात आज चौफेर विक्रीचा दबाव दिसून आला. बँकिंग (Nifty Bank), माहिती तंत्रज्ञान (IT), ऑटोमोबाईल, एफएमसीजी (FMCG) आणि रिअल इस्टेट अशा अर्थव्यवस्थेच्या सर्वच प्रमुख स्तंभांना आज मोठा फटका बसला. या सर्व क्षेत्रीय निर्देशांकांमध्ये सरासरी १ ते २ टक्क्यांची मोठी घसरण नोंदवली गेली आहे, ज्यामुळे बाजाराचा पाया अधिकच डळमळीत झाल्याचे स्पष्ट होते.
पुढे काय? गुंतवणूकदारांनी काय करावे?
आगामी काळात भारतीय शेअर बाजाराची वाटचाल ही पूर्णपणे आंतरराष्ट्रीय घडामोडींवर विसंबून असेल. कच्च्या तेलाचे दर नियंत्रणात येतात की आणखी भडकतात आणि आगामी काळात अमेरिकन शेअर बाजारातून (US Markets) कोणते संकेत मिळतात, यावरच भारतीय बाजारातील पुढील दिशा ठरणार आहे. सध्याच्या अस्थिर वातावरणात गुंतवणूकदारांनी पॅनिक सेलिंग म्हणजे घाईघाईने शेअर्स विकणे टाळावे आणि सावधगिरी बाळगत दीर्घकालीन दृष्टिकोन ठेवावा, असा सल्ला बाजार विश्लेषकांकडून दिला जात आहे.