गुवाहाटी : आसाममधील जगप्रसिद्ध आणि ऐतिहासिक कामाख्या मंदिरात (Kamakhya Temple) दरवर्षी भरणारा पवित्र 'अंबुबाची मेळा' (Ambubachi Mela 2026 ) यंदा २२ जून २०२६ रोजी सुरू होत आहे. देशभरातून आणि जगभरातून लाखो भाविक या महामेळ्यासाठी गुवाहाटीमध्ये दाखल होतात. यंदा भाविकांच्या संख्येत होणारी लक्षणीय वाढ गृहीत धरून, ईशान्य सीमा रेल्वेने (NFR) प्रवाशांच्या अत्यंत सुरक्षित आणि आरामदायी प्रवासासाठी विशेष उपाययोजना आखल्या आहेत. या अंतर्गत भाविकांसाठी विशेष रेल्वे गाड्या चालवण्याची महत्त्वपूर्ण घोषणा रेल्वे प्रशासनाकडून करण्यात आली आहे.
प्रवाशांच्या सोयीसाठी रेल्वे प्रशासनाची जय्यत तयारी
अंबुबाची मेळ्यासाठी येणाऱ्या भाविकांना प्रवासात कोणत्याही प्रकारचा त्रास होऊ नये, यासाठी रेल्वे प्रशासनाने कंबर कसली आहे. देशभरातून येणाऱ्या यात्रेकरूंची वाढती गर्दी आणि त्यांची श्रद्धा लक्षात घेता, रेल्वेने प्रवासी-केंद्रीत अनेक मोठे निर्णय घेतले आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने चोवीस तास तिकीट बुकिंगची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. याशिवाय, स्थानकांवर आणि प्रवासादरम्यान अनुचित प्रकार घडू नये म्हणून सुरक्षेसाठी अतिरिक्त रेल्वे पोलीस आणि कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे.
उत्तर बंगाल ते आसाम थेट कनेक्टिव्हिटी
यंदाच्या मेळ्यासाठी भाविकांचा प्रवास अधिक सुखकर व्हावा, या उद्देशाने ईशान्य सीमा रेल्वेने तब्बल ५० डब्यांचा समावेश असलेल्या तीन विशेष 'अनारक्षित' गाड्या चालवण्याचा निर्णय घेतला आहे. या विशेष गाड्या प्रामुख्याने उत्तर बंगालमधील अलिपूरद्वार आणि न्यू जलपायगुडी या दोन प्रमुख रेल्वे स्थानकांना थेट आसामशी (गुवाहाटी/कामाख्या) जोडतील. ईशान्य भारतातील या सर्वात मोठ्या धार्मिक उत्सवासाठी जाणाऱ्या हजारो यात्रेकरूंना या निर्णयामुळे मोठा दिलासा मिळाला असून, त्यांची वाहतूक आता अधिक वेगवान आणि सोयीस्कर होणार आहे.
विशेष गाड्यांचे वेळापत्रक
उत्सवाच्या काळात रेल्वेने गाड्यांचे नियोजनबद्ध वेळापत्रक जाहीर केले आहे:
- गाडी क्रमांक ०५६६१ (कामाख्या-अलिपूरद्वार जंक्शन) : ही 'वन-वे' (एकेरी) विशेष गाडी शुक्रवार, १९ जून २०२६ रोजी कामाख्या स्थानकावरून रवाना होईल.
- गाडी क्रमांक ०५४४४/०५४४५ (अलिपूरद्वार-कामाख्या-अलिपूरद्वार) : ही गाडी २० ते २२ जून आणि त्यानंतर २४ ते २७ जून २०२६ या कालावधीत भाविकांसाठी दररोज धावेल.
रेल्वे स्थानकांवरील अतिरिक्त सुविधा
- केवळ विशेष गाड्यांची घोषणा करून रेल्वे प्रशासन थांबलेले नाही, तर प्रवाशांच्या तत्पर मदतीसाठी रेल्वे स्थानकांवर अनेक सुविधा पुरवल्या जाणार आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने खालील सुविधांचा समावेश आहे:
- प्रवाशांच्या मार्गदर्शनासाठी विशेष मदत कक्ष (Help Desks) आणि चौकशी केंद्रांची स्थापना.
- प्रवाशांसाठी मोफत अन्नपाकिटांचे वाटप.
- सध्या धावणाऱ्या नियमित प्रवासी गाड्यांची क्षमता वाढवण्यासाठी त्यांना तात्पुरते अतिरिक्त डबे जोडण्याची सोय.
काय आहे 'अंबुबाची मेळा'चे महत्त्व ?
'अंबुबाची मेळा' हा केवळ एक उत्सव नसून ती एक अगाध आध्यात्मिक अनुभूती आहे. हा वार्षिक हिंदू सण कामाख्या देवीच्या मासिक पाळीच्या काळाचे प्रतीक म्हणून अतिशय श्रद्धेने साजरा केला जातो. देवीचे हे रूप म्हणजे साक्षात पृथ्वीच्या सुपीकतेचे आणि नवनिर्मितीचे प्रतीक मानले जाते. या पवित्र काळात देवी तिच्या वार्षिक मासिक पाळीत असते अशी मान्यता असल्याने, काही दिवसांसाठी मंदिराच्या गाभाऱ्याचे दरवाजे पूर्णपणे बंद ठेवले जातात. भारतासह जगभरातून लाखो भाविक, विशेषतः तांत्रिक आणि साधू-संत या काळात कामाख्या देवीच्या साधनेसाठी आवर्जून उपस्थित राहतात. याच कारणामुळे 'अंबुबाची मेळा' हा भारतातील सर्वात मोठ्या आध्यात्मिक मेळाव्यांपैकी एक म्हणून जगभरात ओळखला जातो.