नवी दिल्ली : सिंगापूरच्या उच्चायुक्तालयाने शुक्रवारी स्काय-रूट एरोस्पेसच्या ( Skyroot Aerospace) 'विक्रम-१' मोहिमेला पाठिंबा दर्शविला असून, हे प्रक्षेपण भारत आणि सिंगापूर ( India Singapore Relations) यांच्यातील अंतराळ क्षेत्रातील वाढत्या भागीदारीचे एक महत्त्वाचे प्रतीक असल्याचे म्हटले आहे. सिंगापूरच्या 'जीआयसी' आणि 'तेमासेक' यांसारख्या मोठ्या सार्वभौम संपत्ती निधीकडून पाठबळ मिळालेली स्काय-रूट एरोस्पेस कंपनी, आता भारताच्या पहिल्या खासगी कक्षीय प्रक्षेपणासाठी सज्ज झाली आहे.
हैदराबाद येथील स्काय-रूट एरोस्पेसने विकसित केलेले भारताचे पहिले खासगी कक्षीय रॉकेट 'विक्रम-१' (Vikram-1) शुक्रवारी, १८ जुलै रोजी सकाळी साडेअकरा वाजता श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रावरून आपल्या पहिल्या चाचणी उड्डाणासाठी ('मिशन आगमन') झेप घेणार आहे. सरकारी अवकाश कार्यक्रमाची मदत न घेता स्वतःच्या प्रक्षेपकाचा वापर करून उपग्रह कक्षेत स्थापित करण्याचा प्रयत्न करणारी ही पहिली भारतीय खासगी कंपनी ठरेल. ( Private Space Launch)
रॉकेटची वैशिष्ट्ये
संपूर्णपणे वजनाला अत्यंत हलक्या असलेल्या कार्बन-कॉम्पोझिट रचनेपासून बनवलेले हे २४ मीटर लांबीचे रॉकेट तीन घन-इंधन टप्पे आणि एका द्रव कक्षीय समायोजन मॉड्यूलद्वारे संचलित होते. हे रॉकेट ३५० किलोपर्यंत वजनाचे उपग्रह ४५० किलोमीटर उंचीच्या 'लो अर्थ ऑर्बिट'मध्ये ६०-अंश झुकलेल्या कक्षेत तैनात करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे. या मोहिमेच्या पेलोडमध्ये बेंगळुरूस्थित कॉसमॉस डायमंड्सने प्रयोगशाळेत विकसित केलेले 'डायमंड लोटस' समाविष्ट आहे. ( Aerospace)
भारताच्या अंतराळ क्षेत्रातील क्रांती
'इन-स्पेस'चे तांत्रिक संचालक राजेश जोथी यांच्या मते, २०२० मध्ये सरकारने जाहीर केलेल्या अवकाश सुधारणांमुळे या क्षेत्राचा कायापालट झाला आहे. काही वर्षांपूर्वी अवघ्या पाच-सहा स्टार्टअप्सपासून सुरू झालेला हा प्रवास आज ४०० हून अधिक स्टार्टअप्सपर्यंत पोहोचला आहे. जर 'विक्रम-१' चे हे प्रक्षेपण यशस्वी झाले, तर ते भारताच्या व्यावसायिक प्रक्षेपण क्षमतेत मोठी भर घालेल आणि लघु उपग्रहांच्या जागतिक बाजारपेठेत भारताचे स्थान अधिक बळकट करेल. स्काय-रूट एरोस्पेसचे सह-संस्थापक नागा भरत डाका यांनी या ऐतिहासिक टप्प्याला कंपनीच्या आठ वर्षांच्या अथक मेहनतीचे फळ असल्याचे म्हटले आहे. जागतिक स्तरावर परवडणारी आणि विश्वासार्ह प्रक्षेपण सेवा देण्याचे कंपनीचे ध्येय आता प्रत्यक्षात येत असल्याचे त्यांनी नमूद केले. या मोहिमेमुळे खासगी अंतराळ उद्योगाला मोठी गती मिळणार आहे. ( Satellite Launch)