मुंबई : रेल्वेतून प्रवास करणाऱ्या महिला प्रवाशांची सुरक्षितता आणि त्यांचा प्रवास सुकर व्हावा, यासाठी मध्य रेल्वेने (Central Railway) एक अतिशय महत्त्वाचा आणि कडक निर्णय घेतला आहे. लोकल असो वा एक्स्प्रेस, महिलांसाठी राखीव असलेल्या डब्यांमध्ये अनेकदा पुरुष प्रवासी अनधिकृतपणे प्रवेश करतात. या घुसखोरीमुळे महिला प्रवाशांना नाहक मानसिक व शारीरिक त्रासाला सामोरे जावे लागते. या समस्येची गंभीर दखल घेत मध्य रेल्वे प्रशासनाने रेल्वे कायद्यात विशेष सुधारणा केल्या असून, आता महिलांच्या डब्यात बेकायदेशीरपणे चढणाऱ्या पुरुषांना २५०० रुपयांपर्यंत दंडाची शिक्षा ठोठावली जाणार आहे. रेल्वे प्रशासनाने केवळ महिलांच्या सुरक्षेपुरतेच मर्यादित न राहता, विनातिकीट प्रवास, आरक्षित (Reserved) डब्यांमध्ये अनधिकृत प्रवेश, ठरवून दिलेल्या अंतरापेक्षा जास्त प्रवास करणे आणि रेल्वे तिकिटांचा गैरवापर करणे अशा विविध प्रकारच्या नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांविरोधात व्यापक मोहीम उघडली आहे.
महिला डब्यातील घुसखोरीवर २५०० रुपयांचा दंड; न्यायालयाकडून ५ हजारांचा फटका
मध्य रेल्वेच्या नवीन नियमांनुसार, जर एखादा पुरुष प्रवासी महिलांसाठी राखीव असलेल्या डब्यात किंवा जागेत अनधिकृतपणे प्रवेश करताना आढळल्यास त्याला थेट २,५०० रुपयांपर्यंत दंड भरावा लागेल. जर संबंधित प्रवाशाने घटनास्थळी दंड भरण्यास नकार दिला, तर हे प्रकरण न्यायालयात वर्ग केले जाईल. अशा वेळी न्यायालयाकडून तब्बल ५,००० रुपयांपर्यंतचा दंड किंवा कारावासाची शिक्षा सुनावली जाऊ शकते. मध्य रेल्वेने या नियमात एक विशेष स्पष्टीकरण दिले आहे. त्यानुसार, महिला डब्यात प्रवेश करण्याबाबतचा हा कडक नियम तृतीयपंथीयांना (Transgenders) लागू असणार नाही.
आरक्षित (Reserved) डब्यात बेकायदा प्रवेश केल्यास २ हजारांचा दंड
अनेकदा सामान्य तिकीट काढून प्रवासी स्लीपर किंवा एसीसारख्या आरक्षित (Reserved) डब्यांमध्ये घुसतात आणि वैध तिकीटधारकांना त्रास देतात. अशा प्रवाशांना आळा घालण्यासाठी आता कडक पावले उचलली गेली आहेत. आरक्षित डब्यात अनधिकृत प्रवेश केल्यास २,००० रुपये दंड आकारला जाईल. तसेच, अधिकृत प्रवाशाच्या प्रवासात अडथळा निर्माण केल्यास किंवा हुज्जत घातल्यास अतिरिक्त १,००० रुपयांपर्यंतच्या दंडाची तरतूद करण्यात आली आहे.
विनातिकीट प्रवास आणि तिकिटाचा गैरवापर महागात पडणार
लोकल किंवा लांब पल्ल्याच्या गाड्यांमध्ये विनातिकीट आढळल्यास, त्या प्रवासाच्या मूळ भाड्यासह किमान ५०० रुपये अतिरिक्त दंड भरावा लागेल. तुमच्याकडे कमी अंतराचे तिकीट असताना तुम्ही पुढे प्रवास चालू ठेवल्यास, उर्वरित अंतराचे भाडे आणि अतिरिक्त शुल्क आकारले जाईल. स्वतःचे तिकीट दुसऱ्याला हस्तांतरित करणे किंवा अनधिकृत एजंट/व्यक्तीकडून घेतलेले तिकीट वापरणे हा गंभीर गुन्हा मानला जाईल. रेल्वे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की, प्रवाशांनी अशा सर्व नियमांचे काटेकोरपणे पालन करावे. दंडाची रक्कम न भरल्यास न्यायालयाकडून कठोर कायदेशीर कारवाई, कारावास किंवा मोठा आर्थिक दंड ठोठावला जाऊ शकतो.