मुंबई : आजच्या डिजिटल युगात जवळपास प्रत्येक व्यक्ती ऑनलाईन पेमेंटसाठी यूपीआय (UPI) चा वापर करत आहे. मात्र, अनेकदा लोकांच्या मनात एक मोठा प्रश्न असतो की, एकाच मोबाईल नंबरचा वापर करून दोन वेगवेगळे यूपीआय अकाउंट किंवा एकापेक्षा जास्त यूपीआय ॲप्स (उदा. Google Pay, PhonePe, Paytm) चालवता येतात का ? याचे सोपे उत्तर आहे, 'होय!' तुम्ही एकाच मोबाईल नंबरवरून एकापेक्षा जास्त यूपीआय ॲप्स अगदी सहज वापरू शकता. एवढेच नाही, तर एकाच नंबरशी जोडलेली वेगवेगळी बँक खातीही तुम्ही यूपीआयशी लिंक करू शकता. मात्र, यासाठी काही महत्त्वाच्या अटी आणि सोप्या पायऱ्या पूर्ण कराव्या लागतात.
एकाच नंबरवरून यूपीआय कसे सेट करायचे? (Step-by-Step Guide)
१. नंबर लिंक असणे अनिवार्य: सर्वात आधी तुमचा तोच मोबाईल नंबर तुमच्या बँक खात्याशी जोडलेला (रजिस्टर्ड) असणे अत्यंत आवश्यक आहे, जो तुम्ही यूपीआयसाठी वापरणार आहात.
२. ॲप डाऊनलोड व व्हेरिफिकेशन: Google Pay, PhonePe, BHIM किंवा Paytm यांपैकी तुम्हाला हवे ते अधिकृत ॲप डाऊनलोड करा. ॲपमध्ये तुमचा बँकेत नोंदणीकृत असलेला मोबाईल नंबर प्रविष्ट करा. त्यानंतर तुमच्या फोनवरून पाठवल्या जाणाऱ्या एका SMS द्वारे नंबरची पडताळणी (Verification) केली जाईल.
३. बँक खाते निवडणे: नंबर व्हेरिफाय होताच, ते ॲप तुमच्या मोबाईल नंबरशी जोडलेल्या सर्व बँक खात्यांची यादी स्क्रीनवर दाखवेल. तुम्हाला ज्या बँकेचे खाते यूपीआयशी जोडायचे आहे, तो पर्याय निवडा.
४. UPI PIN सेट करणे: बँक खाते निवडल्यानंतर तुम्हाला तुमचा ६ किंवा ४ अंकी 'UPI PIN' सेट करावा लागेल (किंवा आधीच असेल तर कन्फर्म करावा लागेल). पिन सेट होताच तुमचे यूपीआय खाते व्यवहारासाठी पूर्णपणे तयार होईल.
एकापेक्षा जास्त ॲप्स आणि खाती कशी वापरता येतात?
अनेक बँक खाती - एकच ॲप: जर तुमची दोन किंवा त्याहून अधिक बँकांमध्ये खाती असतील आणि सर्वांमध्ये एकच मोबाईल नंबर नोंदणीकृत असेल, तर तुम्ही ती सर्व खाती एकाच यूपीआय ॲपमध्ये (उदा. केवळ PhonePe मध्ये) जोडून वापरू शकता.
एकच बँक खाते - अनेक ॲप्स: तुम्ही तुमचे एकच बँक खाते एकाच वेळी PhonePe, Google Pay आणि BHIM या सर्व ॲप्सवर लिंक करून वापरू शकता. यामध्ये कोणतीही तांत्रिक अडचण येत नाही.
सुरक्षेच्या दृष्टीने 'या' महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा
- यूपीआय सेवा सुरळीत चालण्यासाठी तुमच्या फोनमध्ये असलेले Active SIM कार्ड आणि बँकेत दिलेला नंबर एकच असणे बंधनकारक आहे.
- तुमच्याकडे एकापेक्षा जास्त बँक खाती असतील, तर सुरक्षेच्या कारणास्तव प्रत्येक खात्यासाठी वेगळा UPI PIN ठेवावा.
- तुमचा UPI PIN किंवा बँकेकडून आलेला OTP कधीही कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीसोबत शेअर करू नका. पैसे मिळवण्यासाठी (Receive करण्यासाठी) कधीही UPI PIN टाकावा लागत नाही, हे नेहमी लक्षात ठेवा.
- Google Play Store किंवा Apple App Store वरून केवळ मान्यताप्राप्त व अधिकृत यूपीआय ॲप्सच डाऊनलोड करा.
- तुमचा मोबाईल नंबर बँकेशी लिंक असेल, तर एकाच नंबरवरून multiple UPI ॲप्स आणि अनेक बँक खाती वापरणे अत्यंत सोपे आणि पूर्णपणे कायदेशीर आहे.
योग्य पद्धतीने बँक खाते जोडून व सुरक्षेचे नियम पाळून तुम्ही निश्चिंतपणे डिजिटल पेमेंटचा आनंद घेऊ शकता.