India's space sector : भारताच्या खासगी स्पेस क्षेत्राची मोठी झेप; 800 kN क्षमतेचे ‘एव्हरेस्ट’ रॉकेट इंजिन लॉन्च

देशाच्या खासगी अंतराळ क्षेत्राने आणखी एक महत्त्वाचे पाऊल पुढे टाकले आहे. बंगळुरूस्थित एस्ट्रोबेस स्पेस टेक्नॉलॉजीज या कंपनीने 800 किलो न्यूटन क्षमतेच्या ‘एव्हरेस्ट’ या रॉकेट इंजिनची घोषणा केली आहे. कंपनीच्या माहितीनुसार, खासगी भारतीय कंपनीने विकसित केलेले हे पहिले हाय-थ्रस्ट फुल फ्लो स्टेज कंबशन (FFSC) इंजिन आहे. त्यामुळे भारताच्या खासगी अंतराळ उद्योगासाठी ही मोठी घडामोड मानली जात आहे. (India's Space Sector)

हे इंजिन भविष्यात पुन्हा वापरता येणाऱ्या रॉकेटसाठी तयार करण्यात आले आहे. म्हणजेच रॉकेट अवकाशात पाठवल्यानंतर त्याचा काही भाग परत आणून पुन्हा वापरता येईल. एस्ट्रोबेसचे उद्दिष्ट ‘एव्हरेस्ट’ इंजिनचा वापर करून मध्यम क्षमतेचे रॉकेट तयार करण्याचे आहे. कंपनीनुसार, या रॉकेटचे पहिले ऑर्बिटल मिशन डिसेंबर 2028 मध्ये करण्याचे नियोजन आहे.

मात्र, या इंजिनची प्रत्यक्ष क्षमता अद्याप सिद्ध झालेली नाही. ‘एव्हरेस्ट’चे हॉट-फायर टेस्टिंग अद्याप झालेले नाही. त्यामुळे आगामी चाचण्यांमध्ये इंजिनची कामगिरी कशी राहते, याकडे अंतराळ क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे. (Astrobase)



FFSC ही रॉकेट इंजिनमधील अत्यंत गुंतागुंतीची तंत्रज्ञान पद्धत मानली जाते. यामध्ये इंधन आणि ऑक्सिडायझरचे वायूमध्ये रूपांतर करून ते इंजिनच्या कंबशन चेंबरमध्ये पाठवले जाते. त्यामुळे इंजिनची कार्यक्षमता वाढण्यास मदत होते. भविष्यात वारंवार वापरता येणाऱ्या रॉकेटसाठी हे तंत्रज्ञान उपयुक्त ठरू शकते.

कंपनीच्या माहितीनुसार, ‘एव्हरेस्ट’मध्ये लिक्विड ऑक्सिजन आणि मिथेनचा वापर इंधन म्हणून केला जाणार आहे. इंजिनची डिझाइन थ्रस्ट क्षमता सुमारे 800 kN असून सुमारे 340 सेकंदांच्या स्पेसिफिक इम्पल्सचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. तसेच इंजिनची शक्ती 50 ते 110 टक्क्यांपर्यंत नियंत्रित करता येईल, अशा पद्धतीने त्याची रचना करण्यात आली आहे.

रॉकेटच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांमध्ये इंजिनची शक्ती कमी-जास्त करणे महत्त्वाचे असते. विशेषतः रॉकेट परत जमिनीवर आणताना थ्रस्टवर अचूक नियंत्रण आवश्यक असते. त्यामुळे एस्ट्रोबेसचे हे तंत्रज्ञान भविष्यातील रीयुजेबल रॉकेटसाठी महत्त्वाचे ठरू शकते.

FFSC तंत्रज्ञान विकसित करणे अत्यंत कठीण मानले जाते. इंजिनमध्ये मोठा दबाव, प्रचंड तापमान आणि यंत्रणेवरील मोठा ताण एकाच वेळी नियंत्रित करावा लागतो. एस्ट्रोबेसचे सीईओ नीरज खंडेलवाल यांच्या मते, या पातळीवरील FFSC इंजिन विकसित करणाऱ्या मोजक्या खासगी कंपन्यांमध्ये एस्ट्रोबेसचा समावेश होतो. आगामी चाचण्यांमध्ये या इंजिनची क्षमता कितपत यशस्वी ठरते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
Comments
Add Comment

दिवाळीपूर्वी रेल्वे कर्मचाऱ्यांची चांदी! ७८ दिवसांच्या बोनसची घोषणा

रेल्वे कर्मचाऱ्यांसाठी खुशखबर! केंद्रीय मंत्रिमंडळाने बुधवारी (१४ ऑक्टोबर) सुमारे ११.४ लाख रेल्वे

PM Modi : सुवर्णपदकाची ऐतिहासिक कमाई! जपानमधील विजयानंतर पंतप्रधान मोदींनी घेतली भारतीय क्रिकेट संघांची भेट

नवी दिल्ली : जपानमधील आयची-नागोया येथे नुकत्याच पार पडलेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धा २०२६ (Asian Games 2026) मध्ये भारताच्या

भीषण रस्ते अपघात! ओडिसामध्ये कार, ट्रक आणि दुचाकींच्या धडकेत एका महिलेचा मृत्यू, 7-8 जण गंभीर जखमी

ओडिसा : ओडिसातील गंजाम जिल्ह्यात बुधवारी एक अत्यंत भीषण आणि मनावढावा टाकणारा रस्ते अपघात घडला. चामाखंडी

Uttar Pradesh News : भदोहीमध्ये विकृत शिक्षकाचा चिमुरडीवर अमानुष अत्याचार; तिसरीत शिकणाऱ्या चिमुरडीचे केस उपटले आणि...व्हायरल व्हिडिओने खळबळ

भदोही : लहान मुलांना ज्ञानाचे धडे देणारे आणि त्यांना योग्य वळण लावणारे शिक्षक जेव्हा स्वतःच हिंसक आणि नराधम

WhatsApp Guest Call Feature : व्हॉट्सॲपचा मोठा धमाका! आता अकाउंट नसेल तरीही करता येणार व्हिडिओ अन् व्हाईस कॉल; जाणून घ्या नवीन ‘गेस्ट कॉल’ फिचरबद्दल...

जगभरात सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या व्हॉट्सॲप (WhatsApp) या मेसेजिंग ॲपने आपल्या युझर्ससाठी एक अत्यंत महत्त्वाचे आणि

Dr. Koyyala Ruth John Paul: संघर्षातून यशाकडे! भारतातील तृतीयपंथीयांचा वैद्यकीय क्षेत्रात नवा इतिहास

मुंबई: तृतीयपंथातील अनेक व्यक्तींना आजही सामाजिक भेदभाव, शिक्षणातील अडचणी, रोजगाराच्या मर्यादित संधी आणि