लखनऊ : श्रीराम मंदिराच्या नावाचा गैरवापर करून ऑनलाइन मिठाई विकणे ई-कॉमर्स कंपनी 'ॲमेझॉन'ला (Amazon) भलतेच महागात पडले आहे. अयोध्येतील राम मंदिराचा प्रसाद (Ayodhya Ram Mandir) सांगून सामान्य मिठाईची विक्री केल्याप्रकरणी केंद्रीय ग्राहक संरक्षण प्राधिकरणाने (CCPA) ॲमेझॉनवर १ लाख रुपयांचा दंड ठोठावला आहे. राम मंदिर ट्रस्टची कोणतीही परवानगी न घेता हा प्रकार सुरू असल्याने प्राधिकरणाने ही कडक कारवाई केली आहे.
भाविकांच्या भावनांशी खेळ
या प्रकरणी आदेश देताना CCPA ने स्पष्ट केले की, 'श्री राम मंदिर अयोध्या प्रसाद' या नावाने एखादी वस्तू विकली जात असेल, तर कोणताही भाविक तिला देवाचा खरा प्रसादच मानणार हे उघड आहे. कोणत्याही परवानगीशिवाय स्वतःच्या फायद्यासाठी मंदिराच्या प्रसादाच्या नावाचा वापर करणे ही केवळ ग्राहकांची फसवणूक नाही, तर देश-विदेशातील कोट्यवधी रामभक्तांच्या धार्मिक भावनांचा झालेला अनादर आहे. हा आदेश मुख्य आयुक्त निधी खरे आणि आयुक्त अनुपम मिश्रा यांनी जारी केला असून ॲमेझॉनला दंडाची रक्कम १५ दिवसांत जमा करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
मध्यस्थ असल्याचा दावा फेटाळला
'व्यापाऱ्यांची संघटना' (CAIT) द्वारे जानेवारी २०२४ मध्ये यासंदर्भात तक्रार दाखल करण्यात आली होती. या कारवाईत प्राधिकरणाने ॲमेझॉनचा बचाव पूर्णपणे फेटाळून लावला. "आम्ही फक्त एक ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म आहोत," असे सांगून ॲमेझॉनला आपली जबाबदारी टाळता येणार नाही, असे प्राधिकरणाने स्पष्ट केले. या अशा दिशाभूल करणाऱ्या जाहिराती आणि उत्पादने आपल्या वेबसाइटवर दाखवून त्यांची विक्री सुलभ केल्यामुळे ॲमेझॉनसुद्धा या फसवणुकीत तितकीच सहभागी मानली गेली आहे. त्यामुळे त्यांना आयटी कायद्यांतर्गत मिळणाऱ्या संरक्षणाचा फायदा मिळणार नाही.
कोणती उत्पादने विकली जात होती ?
'बिहार ब्रदर्स' या ब्रँडखाली 'चंदू ट्रेडिंग कंपनी' नावाच्या विक्रेत्याकडून ॲमेझॉनवर या मिठाईंची विक्री सुरू होती. यामध्ये प्रामुख्याने तूप लाडू, खवा लाडू, बूंदी लाडू आणि गाईच्या दुधाचे पेढे या चार प्रकारच्या मिठाईंचा समावेश होता. मंदिराचा कोणताही संबंध नसताना हे पदार्थ राम मंदिराचा अधिकृत प्रसाद असल्याचे सांगून ग्राहकांना विकले जात होते.