आज २८ ऑगस्ट रोजी देशभरात भाऊ-बहिणीच्या प्रेमाचा आणि पवित्र नात्याचा 'रक्षाबंधन' हा सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जात आहे. मात्र, यंदा या सणावर पंचक आणि चंद्रग्रहणाचा संयोग आल्यामुळे, 'राखी नक्की कोणत्या वेळी बांधावी?' याबद्दल लोकांच्या मनात काहीसा गोंधळ निर्माण झाला आहे. पंचांगानुसार राखी बांधण्यासाठी सकाळचा वेळ हा सर्वात उत्तम मानला गेला होता, परंतु तो मुख्य मुहूर्त आता निघून गेला आहे.
मुख्य मुहूर्त संपला; आता दुपारी राखी कधी बांधायची ?
शास्त्रानुसार यंदा रक्षाबंधनाला राखी बांधण्याचा मुख्य आणि सर्वात शुभ वेळ सकाळीच होता. पंचांगानुसार सकाळी ५:५७ ते ९:४८ वाजेपर्यंतचा काळ हा राखी बांधण्यासाठी सर्वोत्तम मानला गेला होता, कारण सकाळी ९:४८ वाजता पौर्णिमा तिथी समाप्त झाली आहे. आता हा मुख्य वेळ निघून गेल्यामुळे दुपारी राखी बांधायची असल्यास, वेगवेगळ्या पंचांगांमध्ये थोडा फरक आढळतो. त्यामुळे तुमच्या परिसरातील स्थानिक गुरुजी किंवा पंचांगाचा सल्ला घेऊन दुपारच्या वेळेत राखी बांधणे अधिक योग्य ठरेल.
दिवसभर 'राज पंचक'; पण काळजी करण्याचे कारण नाही
यंदा रक्षाबंधना दिवशी दिवसभर 'पंचक' असणार आहे. हे पंचक २७ ऑगस्टपासून सुरू झाले असून ३१ ऑगस्टपर्यंत चालणार आहे. विशेष म्हणजे या पंचकाला 'राज पंचक' असे म्हटले गेले आहे. शास्त्रातील नियमांनुसार सर्वच परंपरांमध्ये पंचकात राखी बांधायला मनाई नसते. त्यामुळे केवळ पंचक चालू आहे म्हणून सण साजरा न करणे किंवा घाबरून जाण्याचे अजिबात कारण नाही.
राहुकाळ संपला, आता राखी बांधणे सुरक्षित
सकाळचा शुभ मुहूर्त टळल्यानंतर राहुकाळाची वेळ टाळणे खूप गरजेचे असते. आज सकाळी १०:४६ ते दुपारी १२:२२ या वेळेत राहुकाळ होता. धार्मिक मान्यतेनुसार राहुकाळाच्या वेळेत कोणतेही मंगल काम केले जात नाही, त्यामुळे हा काळ पूर्णपणे वर्ज्य मानला गेला होता. आता हा राहुकाळ संपल्यामुळे तुम्ही राखी बांधू शकता.
यंदा भद्राचे सावट नाही; चंद्रग्रहणाचा सूतक काळही पाळायची गरज नाही
दरवर्षी रक्षाबंधनाला 'भद्रा' नक्षत्राची अडचण असते, पण या वर्षी भद्रा नक्षत्र कालच (२७ ऑगस्ट) संपल्यामुळे आज भद्राची कोणतीही बाधा नाही. तसेच आज वर्षातील शेवटचे चंद्रग्रहण होत असले, तरी हे ग्रहण भारतात कुठेही दिसणार नाही. शास्त्रानुसार जिथे ग्रहण दिसत नाही, तिथे त्याचा सूतक काळ किंवा कोणतेही नियम पाळावे लागत नाहीत. त्यामुळे भारतात या ग्रहणाचा कोणताही धार्मिक परिणाम होणार नाही आणि तुम्ही निवांतपणे सण साजरा करू शकता.
राखी बांधण्याची सोपी आणि योग्य पद्धत
राखी बांधण्यापूर्वी पूजेची थाळी छान सजवून घ्यावी. थाळीमध्ये कुंकू, अक्षता, पेटलेला दिवा, मिठाई आणि राखी ठेवावी. सर्वात आधी भावाच्या कपाळावर टिळा लावून त्यावर अक्षता लावाव्यात. त्यानंतर त्याच्या उजव्या हाताच्या मनगटावर प्रेमाने राखी बांधावी. राखी बांधून झाल्यावर भावाला ओवाळावे आणि त्याला गोड मिठाई भरवावी. त्यानंतर भाऊ आपल्या बहिणीला सुंदर भेटवस्तू देतो आणि आयुष्यभर तिचे रक्षण करण्याचे वचन देतो.