Jyestha Gauri Visarjan : आज गौराईला निरोप! विसर्जनावेळी काय करावे, काय टाळावे?

मुंबई : गणेशोत्सव म्हटलं की घरोघरी बाप्पाच्या आगमनाचा उत्साह आणि गौराईच्या पूजेची लगबग पाहायला मिळते. आज, १९ सप्टेंबर २०२६ रोजी अनेक घरांमध्ये ज्येष्ठा गौरी विसर्जनाची तयारी सुरू आहे. गौरी पूजनानंतर पारंपरिक पद्धतीने गौराईला निरोप दिला जातो. मात्र, विसर्जन करताना काही गोष्टींची काळजी घेणं आवश्यक आहे. त्यामुळे गौरी विसर्जनाच्या दिवशी कोणते विधी केले जातात आणि कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात, हे जाणून घेऊया.(Jyestha Gauri Visarjan)

गौरी विसर्जनाचा मुहूर्त २०२६

ज्येष्ठा गौरी पूजनाच्या तिसऱ्या दिवशी गौराईचं विसर्जन करण्याची परंपरा अनेक घरांमध्ये पाळली जाते. यंदा १९ सप्टेंबर रोजी गौरी विसर्जन केले जात आहे.

काही पंचांगाधारित वृत्तांतानुसार, सकाळी ६ वाजून २७ मिनिटांपासून संध्याकाळी ६ वाजून ३८ मिनिटांपर्यंतचा दिवसाचा कालावधी नमूद करण्यात आला आहे. तसेच दुपारी ३ वाजून १५ मिनिटांपर्यंतचा काळ शुभ असल्याचा उल्लेख आहे. मात्र, मुहूर्त शहरानुसार आणि पंचांगानुसार बदलू शकतो. त्यामुळे आपल्या स्थानिक पंचांगानुसार वेळ निश्चित करावी.

गौरी विसर्जन करताना 'या' ७ गोष्टी लक्षात ठेवा

१. सकाळी स्नान करून पूजेची तयारी करा

गौरी विसर्जनाच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नान करावे. गौराईची पूजा करून तिचे आभार मानावेत आणि पारंपरिक पद्धतीने निरोप देण्याची तयारी करावी.

२. गौराईची उत्तरपूजा करा

विसर्जनापूर्वी गौरीची उत्तरपूजा करण्याची परंपरा आहे. हळद, कुंकू, फुले, नारळ, सुपारी आणि नैवेद्य अर्पण करून गौराईची पूजा करावी.

३. सुवासिनींना वाण देण्याची परंपरा

अनेक घरांमध्ये गौरी विसर्जनाच्या दिवशी सुवासिनी महिलांना हळद-कुंकू आणि वाण दिले जाते. काही कुटुंबांमध्ये पाच सुवासिनींना वाण देण्याची प्रथा आहे. ही संख्या घराण्याच्या परंपरेनुसार बदलू शकते.

४. आरती आणि नैवेद्य अर्पण करा

गौरीची आरती करून अक्षता वाहाव्यात. दहीभाताचा नैवेद्य आणि विडा अर्पण करण्याचीही काही घरांमध्ये परंपरा आहे.

५. मुखवट्यावरील दागिने आधी काढा

गौरीचा मुखवटा पंचधातूचा, सोन्या-चांदीचा किंवा अन्य टिकाऊ साहित्याचा असल्यास विसर्जनापूर्वी त्यावरील दागिने आणि सजावटीच्या वस्तू काळजीपूर्वक काढून ठेवाव्यात.

६. विसर्जन करताना सुरक्षिततेची काळजी घ्या

गौरी विसर्जनासाठी नदी, तलाव किंवा समुद्रकिनारी जाताना गर्दीपासून सावध राहावे. लहान मुलांना आणि ज्येष्ठ नागरिकांना सोबत घेताना विशेष काळजी घ्यावी. शक्य असल्यास कृत्रिम तलावात विसर्जन करावे आणि स्थानिक प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे.(Jyestha Gauri Visarjan)

७. विसर्जनानंतर घरातील परंपरेनुसार विधी करा

काही घरांमध्ये विसर्जनानंतर थोडी माती घरी आणून चौरंगावर ठेवण्याची प्रथा आहे. मात्र, हा विधी सर्वत्र अनिवार्य नाही. आपल्या कुटुंबातील परंपरेनुसार पुढील विधी करावेत.

भक्तिभावाने गौराईला निरोप द्या!

गौरी विसर्जन हा केवळ धार्मिक विधी नसून गौराईच्या आगमनानंतर तिला भावपूर्ण निरोप देण्याचा दिवस आहे. त्यामुळे पूजा, नैवेद्य आणि विसर्जन करताना घरातील परंपरा जपण्यासोबतच सुरक्षिततेलाही महत्त्व द्या.

गौरी मातेचा आशीर्वाद सर्वांच्या घरी सुख, समृद्धी आणि आनंद घेऊन येवो!