अमेरिकेच्या निर्बंधांचा दणका! इराणी फुटबॉल संघाच्या विमानाला इराकमध्ये उतरण्यास मज्जाव, खेळाडूंना करावी लागली बसने रपेट

तेहरान: आंतरराष्ट्रीय क्रीडा जगतातून आणि जागतिक भू-राजकारणातून एक अत्यंत खळबळजनक, डोळे दिपवणारी आणि मोठी बातमी समोर येत आहे. महासत्ता अमेरिकेच्या अत्यंत कडक आणि जाचक आर्थिक निर्बंधांमुळे इराणच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघाच्या विशेष विमानाला शेजारील इराकमध्ये उतरण्यास सक्त मज्जाव करण्यात आल्याचे उघडकीस आले आहे. इराकच्या प्रशासनाने बसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर इराणच्या विमानाला उतरण्याची परवानगी नाकारल्यामुळे खेळाडूंना आणि संघ व्यवस्थापनाला ऐन वेळी मोठ्या मनस्तापाचा व अनपेक्षित संकटाचा सामना करावा लागला. इराणच्या विमान कंपन्यांवर अमेरिकेने घातलेल्या जाचक निर्बंधांचे काटेकोर पालन करण्यासाठीच इराकाने हा अत्यंत कठोर निर्णय घेतल्याची माहिती विमानतळावरील वरिष्ठ दोन अधिकाऱ्यांनी दिली आहे.

विमानाला ऐनवेळी विमानतळावर खाली उतरवण्याची परवानगी न मिळाल्यामुळे इराणच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघाचा पूर्वनियोजित प्रवास अचानक पूर्णपणे खोळंबला. इराकमध्ये आयोजित एका महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय सामन्यात भाग घेण्यासाठी मोठ्या उत्साहात निघालेल्या या संघाला विमानतळावरच तीव्र अडचणींचा व छळाचा सामना करावा लागला. अमेरिकेने लागू केलेल्या कडक निर्बंधांचे कोणतेही कायदेशीर उल्लंघन होऊ नये म्हणून या विमानाला इराकी हद्दीत उतरू न देता थेट मध्यसफारीतून पुन्हा इराणमध्ये परत पाठवण्यात आले. त्यानंतर अत्यंत नाईलाजास्तव हे विमान इराणमधील अबादान विमानतळावर सुरक्षितपणे उतरवण्यात आले. तेथून खेळाडूंच्या या संपूर्ण संघाला तातडीने रस्तेमार्गे बसरा येथे पाठवण्याचा पर्यायी निर्णय घेण्यात आला. शेवटी, या राष्ट्रीय खेळाडूंनी बसने अत्यंत खडतर आणि लांबचा प्रवास करत शलमचेह सीमा चौकीमार्गे अत्यंत कस्टडीने इराकमध्ये प्रवेश केला आणि आपली वाटचाल यशस्वीरीत्या पूर्ण केली.

इराणचा राष्ट्रीय फुटबॉल संघ एका प्रतिष्ठित आणि अत्यंत महत्त्वाच्या अशा चार देशांच्या आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी बसरा येथे जात होता. या बहुचर्चित स्पर्धेत आयोजक इराकसह लेबनॉन आणि पॅलेस्टाईन या देशांचे राष्ट्रीय संघदेखील मोठ्या दिमाखात सहभागी होणार आहेत. मात्र, स्पर्धेच्या अगदी सुरुवातीलाच खेळाडूंना ज्या राजकीय व कूटनीतिक आव्हानांचा सामना करावा लागला, त्यामुळे संपूर्ण क्रीडा वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे. इराकच्या नागरी विमान वाहतूक विभागातील एका जबाबदार अधिकाऱ्याने दिलेल्या सविस्तर माहितीनुसार, इराणच्या विमान कंपन्यांवर अमेरिकेने लादलेल्या निर्बंधांचे कोणतेही कायदेशीर उल्लंघन होण्याचा धोका इराकला अजिबात पत्करायचा नव्हता. अमेरिकेच्या कारवाईच्या आणि दंडाच्या भीतीनेच इराकी प्रशासनाने विमानाला बसरा विमानतळावर उतरण्याची परवानगी नाकारल्याचे आता स्पष्ट झाले आहे.

वॉशिंग्टन प्रशासनाने इराणच्या संपूर्ण विमान वाहतूक क्षेत्रावरील आर्थिक व व्यावसायिक निर्बंध पूर्वीपेक्षा अत्यंत अधिक कडक केले आहेत, आणि बरोबर याच संवेदनशील काळात ही गंभीर घटना घडली आहे. अमेरिकेने २३ सप्टेंबरनंतर इराणच्या विमान कंपन्यांशी प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे कोणतेही व्यावसायिक व्यवहार करणाऱ्या जगातील कोणत्याही जागतिक कंपनीवरही कठोर प्रतिबन्धात्मक निर्बंध लादण्याची अत्यंत कडक घोषणा केली आहे. जगभरात इराणच्या नागरी विमानांना कोणत्याही प्रकारच्या हवाई उड्डाणासाठी किंवा सेवांसाठी मिळणाऱ्या सुविधा पूर्णपणे रोखणे आणि त्यांच्यावर आर्थिक नाकेबंदी करणे हा या अमेरिकेच्या निर्णयामागील मुख्य उद्देश असल्याचे स्पष्ट होत आहे. या संपूर्ण भू-राजकीय संघर्षामुळे खेळाडूंना झालेल्या त्रासामुळे सर्वत्र तीव्र संताप व्यक्त होत असून, राजकारणाचा फटका आता थेट खेळाडूंना बसल्याने क्रीडा जगतातून मोठी हळहळ व्यक्त केली जात आहे. येत्या काळात या कडक निर्बंधांचे इतर खेळांवर आणि स्पर्धांवर काय परिणाम होतात, याकडे आता संपूर्ण जगाचे विशेष लक्ष लागले आहे.