Saturday, November 21, 2026

बर्ड फ्लूवरील स्वदेशी लस बाजारात ! लसीची किंमत ऐकून व्हाल थक्क , अवघ्या...

पोल्ट्री व्यावसायिकांसाठी केंद्र सरकारचा मोठा दिलासा, H5N1 विषाणूपासून कोंबड्यांचे होणार संरक्षण

देशातील पोल्ट्री व्यवसायाशी संबंधित शेतकऱ्यांसाठी एक दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. कोंबड्यांमध्ये वेगाने पसरणाऱ्या बर्ड फ्लू या गंभीर आजारापासून संरक्षण करण्यासाठी आता स्वदेशी लस उपलब्ध होणार आहे. विशेष म्हणजे, या लसीच्या एका डोसची किंमत अवघी १ ते २ रुपये ठेवण्यात आली आहे. त्यामुळे मोठ्या पोल्ट्री फार्मसह कमी संख्येने कोंबड्यांचे पालन करणाऱ्या शेतकऱ्यांनाही याचा फायदा होण्याची अपेक्षा आहे.

केंद्रीय कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी शुक्रवारी भोपाळ येथे देशातील पहिली स्वदेशी बर्ड फ्लू लस देशाला समर्पित केली. H5N1 विषाणूपासून कोंबड्यांचे संरक्षण करण्याच्या उद्देशाने ही लस विकसित करण्यात आली आहे. बर्ड फ्लूमुळे पोल्ट्री उद्योगाला होणारे आर्थिक नुकसान कमी करण्याच्या दृष्टीने हे महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.

एका डोससाठी मोजावे लागणार फक्त १ ते २ रुपये

बर्ड फ्लूचा प्रादुर्भाव झाल्यास पोल्ट्री व्यावसायिकांना मोठ्या आर्थिक नुकसानीचा सामना करावा लागतो. अनेकदा संसर्गाचा फैलाव रोखण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर कोंबड्या नष्ट कराव्या लागतात. अशा परिस्थितीत अवघ्या १ ते २ रुपयांत मिळणारी ही स्वदेशी लस पोल्ट्री व्यावसायिकांसाठी महत्त्वाची ठरू शकते. विशेषतः आर्थिकदृष्ट्या मर्यादित असलेल्या छोट्या कुक्कुटपालकांना यामुळे दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.

बर्ड फ्लूमुळे आतापर्यंत लाखो कोंबड्यांचा मृत्यू

भारतात २००६ मध्ये बर्ड फ्लूचा पहिला प्रादुर्भाव आढळला होता. त्यावेळी सुमारे १० लाख कोंबड्यांचा मृत्यू झाला होता. संसर्गाचा प्रसार रोखण्यासाठी लाखो कोंबड्या नष्ट कराव्या लागल्या होत्या. त्यानंतर २०२१ मध्ये सुमारे ९ लाख, तर यंदा २ लाख कोंबड्यांचा मृत्यू झाल्याची माहिती देण्यात आली आहे. त्यामुळे या आजारावर प्रभावी नियंत्रण मिळवणे पशुपालन क्षेत्रासाठी अत्यंत महत्त्वाचे बनले आहे.

कोंबड्यांमध्ये बर्ड फ्लू कसा पसरतो ?

बर्ड फ्लू हा H5N1 विषाणूमुळे होणारा संसर्गजन्य आजार आहे. संक्रमित कोंबड्या किंवा इतर पक्ष्यांच्या संपर्कातून या आजाराचा प्रसार होऊ शकतो. तसेच संक्रमित पक्ष्यांची विष्ठा, नाक आणि तोंडातून बाहेर पडणारे स्राव यांमधूनही विषाणू पसरू शकतो. दूषित खाद्य, पाणी तसेच कुक्कुटपालनासाठी वापरण्यात येणारी उपकरणे यांच्यामुळेही संसर्गाचा धोका वाढतो. या आजाराची लागण झालेल्या कोंबड्यांमध्ये सुस्ती, श्वास घेण्यास त्रास होणे आणि दाणे-पाणी कमी खाणे अशी लक्षणे दिसू शकतात. गंभीर संसर्ग झाल्यास कोंबड्यांचा अचानक मृत्यूही होऊ शकतो.

बर्ड फ्लूची लक्षणे दिसल्यास काय काळजी घ्यावी ?

पोल्ट्री फार्ममधील कोंबड्यांमध्ये बर्ड फ्लूची लक्षणे दिसल्यास किंवा अचानक अनेक कोंबड्यांचा मृत्यू झाल्यास तातडीने खबरदारी घेणे आवश्यक आहे.

आजारी कोंबड्यांना इतर कोंबड्यांपासून वेगळे ठेवावे.

मृत किंवा आजारी कोंबड्यांना उघड्या हाताने स्पर्श करू नये.

तातडीने पशुवैद्यकीय अधिकारी किंवा पशुसंवर्धन विभागाला माहिती द्यावी.

संक्रमित परिसरातून कोंबड्या, अंडी, खाद्य किंवा उपकरणांची वाहतूक करू नये.

पोल्ट्री फार्ममध्ये स्वच्छता राखावी आणि बाहेरील व्यक्तींची ये-जा मर्यादित ठेवावी.

भोपाळमध्ये ३०० कोटींची आधुनिक प्रयोगशाळा

बर्ड फ्लूच्या स्वदेशी लसीसोबतच पशुसंवर्धन क्षेत्रासाठी आणखी एक महत्त्वाची सुविधा सुरू करण्यात आली आहे. भोपाळमध्ये सुमारे ३०० कोटी रुपये खर्चून आधुनिक प्रयोगशाळा सुरू करण्यात आली आहे. या प्रयोगशाळेच्या माध्यमातून पशूंमधील विविध गंभीर आजारांचे निदान आणि प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांना मदत होणार आहे.

एकीकडे स्वदेशी लसीमुळे कुक्कुटपालन व्यवसायाला संरक्षण मिळण्याची आशा आहे, तर दुसरीकडे आधुनिक प्रयोगशाळेमुळे पशुरोग नियंत्रणाच्या प्रयत्नांना बळ मिळणार आहे. त्यामुळे देशातील पशुपालन आणि पोल्ट्री क्षेत्रासाठी हा महत्त्वाचा निर्णय मानला जात आहे.

Comments
Add Comment
प्रहार ई-पेपर
हे पण पहा


संबंधित बातम्या आणखी वाचा >