श्रीवर्धनच्या रोठा सुपारीचे अस्तित्वच धोक्यात

परराज्यांतील रोपांमुळे मूळ प्रत घसरण्याची भीती


सुपारी बागायतदारांना आर्थिक फटका बसण्याची शक्यता


अलिबाग : कोकणातील सुपारीच्या बागा निसर्गाच्या चक्रीवादळात उद्ध्वस्त झाल्यानंतर शेतकऱ्यांना या बागा नव्याने उभ्या करण्यासाठी शासनातर्फे विविध राज्यांतील सुपारीची रोपे आणून पुरविली गेली; परंतू ही रोपे श्रीवर्धनच्या जगप्रसिद्ध रोठा सुपारीच्या (Rotha Betel nut) मुळावर उठली आहेत. या रोपांमुळे रोठा सुपारीची मूळ प्रत घसरण्याची भीती स्थानिक बागायतदार व्यक्त करीत आहेत. त्यामुळे भविष्यात येथील सुपारी बागायतदारांना याचा मोठा आर्थिक फटका बसण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.


रायगड जिल्ह्यात साधारणत: पाच हजार हेक्टरवर सुपारीची लागवड केली जाते. यातून दरवर्षी साधारणतः ३५ ते ४० कोटींची उलाढाल होते. अलिबाग, मुरुड, श्रीवर्धन तालुक्यांतील किनारपट्टीवरील भागात प्रामुख्याने सुपारीची मोठी लागवड केली जाते. भौगोलिकदृष्ट्या या परिसरात सुपारीसाठी अत्यंत पोषक वातावरण उपलब्ध आहे. त्यामुळे सुपारी लागवडीकडे बागायतदारांचा विशेष कल असतो.



रायगड जिल्ह्यातील किनारपट्टीवर चार वर्षांपूर्वी धडकलेल्या निसर्ग चक्रीवादळाने सुपारीचे पीक धोक्यात आणले आहे. श्रीवर्धन, मुरुड आणि अलिबाग येथील ९० टक्के सुपारीच्या बागा वादळाच्या तडाख्याने भुईसपाट झाल्या. सुपारीची लाखो झाडे वादळात उन्मळून पडली. वादळाच्या या धक्क्यातून किमान १० वर्षे बागायतदार सावरू शकणार नाहीत, अशी स्थिती आहे. कारण, सुपारीचे एक झाड उत्पादनक्षम होण्यासाठी किमान १० वर्षांचा कालावधी लागतो. त्यावेळची परिस्थिती लक्षात घेता शासनाने येथील बागायतदारांना १०० टक्के अनुदानावर सुपारीची रोपे पुरविली होती. ही रोपे परराज्यातून आणण्यात आली होती. ही रोपे भविष्यात श्रीवर्धनच्या जगप्रसिद्ध रोठा सुपारीसाठी धोकादायक ठरू शकतात, अशी बागायतदारांना भीती वाटत आहे. कारण, सुपारी हे क्रॉस पालिनेटेड (परपरागण) पीक आहे. परागीभवन प्रक्रिया होताना स्थानिक रोठा सुपारी आणि परराज्यातील सुपारी यांचा संकर होऊन मूळ रोठा सुपारीला याचा धोका होऊन मूळ प्रत खालावण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. यामुळे श्रीवर्धनच्या रोठा सुपारीचे अस्तित्वच धोक्यात आले आहे.



रोठा सुपारीला विदेशातही मागणी


रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धनची रोठा सुपारी प्रसिद्ध आहे. या सुपारीत पांढरा भाग जास्त असतो. सुपारीत आरसेक्लोनीन या रसायनाचे प्रमाण कमी असते. इतर सुपाऱ्यांच्या तुलनेत चवदार असते. सुगंधी सुपारी आणि पान मसाला उत्पादनासाठी या सुपारीला जास्त मागणी असते. आखाती देश आणि अफगाणिस्तान, पाकिस्तान या देशांत निर्यात केली जाते. श्रीवर्धन येथील सुपारी संशोधन केंद्राने या सुपारीवर संशोधन करून नवीन प्रजाती विकसित केल्या आहेत. आंबा, काजू आणि नारळाच्या तुलनेत सुपारीची लागवड आणि संगोपन खर्च कमी आहे. यातून मिळणारे उत्पन्नही वाजवी असते. त्यामुळे फळपीक म्हणून सुपारी लागवड केली जाते.

Comments
Add Comment

चातुर्मास संपणार, शुभकार्यांना सुरुवात! देवूठनी एकादशीची तारीख आणि पूजा विधी

Devutthani Ekadashi 2026: कार्तिक महिन्यातील शुक्ल पक्षातील एकादशी तिथीला 'देवउठनी एकादशी' किंवा 'प्रबोधिनी एकादशी' असे म्हणतात.

Rasika Vengurlekar New Home: ‘महाराष्ट्राची हास्यजत्रा’ फेम रसिका वेंगुर्लेकरचं घराचं स्वप्न पूर्ण; नव्या घराचा गृहप्रवेश!

Rasika Vengurlekar New Home: मुंबईत आपलं स्वतःच हक्काचं घर असावं अस प्रत्येकाचं स्वप्न असत. त्यासाठी सगळेचजण दिवसरात्र मेहनत घेत

Western Express Highway Bike Stunt: वेस्टर्न एक्सप्रेस हायवेवर जीवघेणे बाईक स्टंट; व्हायरल व्हिडिओनंतर 5 तरुणांना अटक!

Western Express Highway Bike Stunt: महाराष्ट्रातील मुंबई शहरात वेस्टर्न एक्सप्रेस हायवेवर काही बाईकस्वार धोकादायक स्टंट करतांना आणि

Tu Aahes Naa: सुप्रिया पिळगावकर पुन्हा मोठ्या पडद्यावर; ‘तू आहेस ना’चा इफ्फीमध्ये वर्ल्ड प्रीमियर!

'देवमाणूस' च्या यशानंतर लव फिल्म्सने आपल्या दुसऱ्या मराठी चित्रपटाची घोषणा केली आहे. ‘तू आहेस ना’ या नव्या

अखेर प्रतीक्षा संपली! 'पंचायत 5' ची रिलीज डेट जाहीर; फुलेरा गावात पुन्हा रंगणार राजकारण आणि कल्ला!

मुंबई: ओटीटीप्रेमींसाठी आनंदाची बातमी आहे. प्राईम व्हिडिओवर रिलीज झालेली आणि प्रेक्षकांच्या मनामध्ये

लिफ्ट वापराबाबत राज्य सरकारचे नवे नियम लागू, 1 नोव्हेंबर 2026 पासून नव्या नियमावलीची अंमलबजावणी सुरू

मुंबई: राज्य सरकारने मुंबईसह संपूर्ण महाराष्ट्रामध्ये लिफ्टच्या वापरासंदर्भात नवीन नियम लागू केले आहेत. 'लिफ्ट,