रायगडसह परिसरातील हवामान अंदाजात सुधारणांची अपेक्षा
नवी मुंबई : नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या प्रांगणात नवी मुंबईला भारत हवामान विभागाची (आयएमडी) पहिली हवामान वेधशाळा मिळणार आहे. ही वेधशाळा रायगड जिल्ह्यासह परिसरातील हवामान निरीक्षण आणि अंदाज सुधारण्याच्या उद्देशाने उभारली जात आहे. या वेधशाळेचा विकास आयएमडीने नुकतेच सुरू केलेल्या एरोड्रोम मेटरोलॉजिकल स्टेशन (एडब्ल्यूएस)च्या सहाय्यक म्हणून होत आहे. एरोड्रोम स्टेशन २५ डिसेंबर रोजी विमानतळाच्या व्यावसायिक कार्यान्वयनासह सुरू झाले.
एरोड्रोम स्टेशन विमानतळाच्या रनवेवरील उपकरणे मॉनिटर करण्यासाठी आणि एमीटीएआर अहवाल प्रकाशित करण्यासाठी कार्यरत आहे, जे विमानसेवेसाठी सुरक्षित लँडिंग आणि टेकऑफसाठी आवश्यक माहिती देते. याउलट, नवीन वेधशाळेत पारंपरिक उपकरणे जसे की विंड प्रोफाइलर आणि ऑटोमॅटिक वेदर स्टेशन बसवले जातील, जे नवी मुंबईसह संपूर्ण रायगड जिल्ह्यासाठी अचूक हवामान अंदाज व मोजमाप उपलब्ध करून देतील. डिसेंबर २०२५ मध्ये सुरू झालेल्या एएमएसच्या माध्यमातून आयएमडी अधिकाऱ्यांना डेटा ट्रॅक करता येतो आणि मेटरोलॉजिकल एरोड्रोम रिपोर्ट (एमईटीएआर) तयार करता येतो, ज्यामुळे पायलट्स लँडिंग आणि टेकऑफसाठी योग्य निर्णय घेऊ शकतात. एमईटीएआर अहवालात रनवेवरील दृश्यक्षमता, तापमान, वायुदाब, वारा वेग व दिशा यासह इतर हवामान निरीक्षणाची माहिती दिली जाते, जी विमानांच्या सुरक्षित टेकऑफसाठी अत्यावश्यक असते.
आयएमडी मुंबईचे संचालक बिक्रम सिंग यांनी एका वृत्तपत्राला सांगितले, “नवी मुंबई एरोड्रोम स्टेशनवर तयार होणारा एमईटीएआर अहवाल विमानसेवेसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. आम्ही वारा वेग, दृश्यक्षमता आणि इतर घटक तपासतो, जे विमानसेवेवर परिणाम करू शकतात. हा अहवाल एयर ट्रॅफिक कंट्रोलकडे पाठवला जातो, जे पायलट्सना योग्य निर्णय घेण्यासाठी महत्त्वाची माहिती पुरवतो.” सिंग यांनी सांगितले की एमईटीएआर अहवाल प्रत्येक ३० मिनिटांनी प्रकाशित होतो, तर टर्मिनल एरोड्रोम फोरकास्ट (टीएएफ), एरोड्रोम चेतावणी व सिग्मेट अहवाल मुंबई विमानतळातील एएमओ कार्यालयातून तयार होतात.
आयएमडी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, ''एरोड्रोमसाठी एमईटीएआर सेवा सुरु असून, आता एड्ब्ल्यूएसबरोबर पूर्णवेधशाळा उभारण्याचे काम सुरू आहे. पुढील आयएमडी वेधशाळा रत्नागिरी जिल्ह्यात आहे. एरोड्रोम स्टेशनच्या सुरुवातीपासूनच रोजच्या निरीक्षणांचा डेटा तयार केला जात आहे. पुढील आयएमडी वेधशाळा अलिबागमध्ये आहे. नवीन वेधशाळा विमानसेवा सुधारण्याचेही काम करेल.