वैदिक घड्याळाद्वारे अनुभवा 'भारतीय कालमापन' पद्धती
'विक्रमादित्य वैदिक घड्याळ' हे केवळ वेळ पाहण्याचे साधन नसून, ते निसर्ग आणि विज्ञानाचा मेळ घालणारे एक यंत्र आहे. हे घड्याळ पाश्चात्य पद्धतीपेक्षा वेगळे असून दिवसाची विभागणी ३० मुहूर्तांमध्ये करते, ज्यातील प्रत्येक मुहूर्त साधारण ४८ मिनिटांचा असतो. या घड्याळाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे याची सुरुवात सूर्योदयाच्या वेळी (०:००) होते, तर सूर्यास्ताची वेळ साधारणपणे १५ व्या मुहूर्ताच्या आसपास येते. हे घड्याळ 'स्थानिक माध्य वेळेवर' (Local Mean Time) आधारित असल्याने सूर्याच्या स्थितीनुसार अत्यंत अचूक वेळ दर्शवते. केवळ तास-मिनिटेच नव्हे, तर भारतीय पंचांगातील तिथी आणि नक्षत्र यांचीही माहिती यातून मिळते.
आधुनिक हवामान पद्धतीपेक्षा २३% जास्त अचूक भाकिते
विशेष म्हणजे, हवामानशास्त्र आणि ज्योतिष विभागांनी केलेल्या ताज्या अभ्यासानुसार, वैदिक पद्धतीवर आधारित भाकिते ही आधुनिक हवामान अंदाजांच्या तुलनेत २० ते २३ टक्क्यांनी अधिक अचूक असल्याचे सिद्ध झाले आहे. हे घड्याळ केवळ परंपरा जपणारे साधन नसून, ते IST (भारतीय प्रमाणवेळ) आणि GMT (ग्रीनविच मीन टाइम) या दोन्ही जागतिक वेळ पद्धती एकाच वेळी डिजिटल स्वरूपात दर्शवते. वैदिक ग्रंथांमधील प्राचीन ज्ञान आणि आधुनिक डिजिटल तंत्रज्ञान यांचा हा एक यशस्वी प्रयोग आहे. लोकांना आपल्या पारंपरिक ज्ञानप्रणालीशी पुन्हा जोडणे आणि प्राचीन विज्ञानाचे पुनरुज्जीवन करणे हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे. या घड्याळाच्या स्थापनेमुळे भारतीय विज्ञान आणि आधुनिक तंत्रज्ञान एकाच व्यासपीठावर आले आहे.