ISRO Privatization : इस्रोमध्ये मोठा बदल? ९ कर्मचारी संघटना एकवटल्या; खासगीकरणावर मागितली ‘लिखित स्पष्टता’

नवी दिल्ली : भारताच्या अंतराळ क्षेत्रात खासगी कंपन्यांचा सहभाग वाढत असताना, ISROच्या नऊ कर्मचारी संघटनांनी संस्थेच्या भविष्यातील भूमिकेबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. या संघटनांनी ४ सप्टेंबर रोजी ISRO अध्यक्ष आणि अंतराळ विभागाचे सचिव व्ही. नारायणन यांना संयुक्त पत्र पाठवून खासगी क्षेत्राकडे ISROच्या काही उत्पादन आणि कार्यात्मक जबाबदाऱ्या हस्तांतरित करण्याच्या धोरणाबाबत लेखी स्पष्टीकरण मागितले आहे.

ISROची भूमिका भविष्यात काय असेल?

या कर्मचारी संघटनांनी विशेषतः PSLV, LVM3 आणि SSLV या प्रक्षेपण वाहनांच्या डिझाइन, विकास, निर्मिती, एकत्रीकरण, चाचणी आणि प्रक्षेपणातील ISROची भविष्यातील भूमिका काय असेल, असा सवाल केला आहे. तसेच या कामांपैकी काही जबाबदाऱ्या खासगी कंपन्या किंवा सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपन्यांकडे सोपवण्याचा निर्णय झाला आहे का, याचीही स्पष्ट माहिती मागण्यात आली आहे.

ही मागणी IN-SPACe चे अध्यक्ष पवन कुमार गोयंका यांच्या अलीकडील वक्तव्यानंतर करण्यात आली आहे. गोयंका यांनी भविष्यात ISRO स्वतः प्रक्षेपण वाहने तयार करणार नाही आणि हे काम खासगी क्षेत्र किंवा PSUकडे जाऊ शकते, असे म्हटल्याचे कर्मचारी संघटनांनी पत्रात नमूद केले आहे. हे वक्तव्य अधिकृत सरकारी धोरणाचा भाग आहे का, याबाबतही त्यांनी स्पष्टीकरण मागितले आहे.

कर्मचाऱ्यांना नोकऱ्या आणि भरतीची चिंता

ISROच्या कर्मचाऱ्यांनी या बदलांचा विद्यमान कर्मचारी, भविष्यातील भरती, पदोन्नती आणि कौशल्यविकासावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. ISROच्या काही उत्पादन आणि प्रक्षेपणाशी संबंधित कामांमधून संस्था हळूहळू बाहेर पडल्यास अंतर्गत कामाचे प्रमाण कमी होऊ शकते, तसेच मंजूर पदसंख्या आणि नवीन भरतीवर परिणाम होऊ शकतो, अशी भीती संघटनांनी व्यक्त केली आहे.

कर्मचारी संघटनांच्या मते, सार्वजनिक निधीतून आणि अनेक वर्षांच्या संशोधनातून विकसित झालेली ISROची तंत्रज्ञानं, चाचणी सुविधा आणि प्रक्षेपण पायाभूत सुविधा या राष्ट्रीय संपत्ती आहेत. त्यामुळे त्यांचे खासगी क्षेत्राकडे हस्तांतरण पारदर्शक पद्धतीने आणि स्पष्ट धोरणाअंतर्गत व्हावे, अशी त्यांची मागणी आहे.

खासगी क्षेत्राच्या सहभागाला विरोध नाही

दरम्यान, कर्मचारी संघटनांनी खासगी क्षेत्राच्या सहभागाला किंवा अंतराळ क्षेत्राच्या व्यावसायिकीकरणाला विरोध नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. मात्र, खासगी कंपन्यांना सहभागी करून घेणे आणि ISROची स्वतःची उत्पादन व प्रक्षेपण क्षमता कमी करणे, या दोन्ही बाबींमध्ये स्पष्ट सीमारेषा असावी, अशी त्यांची भूमिका आहे.

या पार्श्वभूमीवर कर्मचारी संघटनांनी ISROच्या भविष्यातील जबाबदाऱ्या, PSLV-LVM3-SSLVसारख्या प्रक्षेपण वाहनांचे उत्पादन, तंत्रज्ञान हस्तांतरण, नवीन भरती आणि विद्यमान कर्मचाऱ्यांच्या हितांबाबत वेळबद्ध लेखी स्पष्टीकरण देण्याची मागणी केली आहे. अधिकृत उत्तर मिळाल्यानंतर पुढील भूमिका ठरवणार असल्याचेही संघटनांनी म्हटले आहे.