मुंबई : मुंबईत १४ सप्टेंबर २०२६ पासून श्री गणेशोत्सवाला (Ganeshotsav 2026) अत्यंत उत्साहात सुरुवात होत असून २५ सप्टेंबर रोजी अनंत चतुर्दशीपर्यंत पुढील ११ दिवस संपूर्ण शहर भक्तिरसात न्हाऊन निघणार आहे. लालबागच्या ऐतिहासिक मंडळांपासून ते उपनगरातील प्रसिद्ध गणपतींपर्यंत यंदाच्या उत्सवात शतकमहोत्सवी वाटचाल, नवनवीन थीम्स आणि भव्य गणेशमूर्तींचा अनोखा संगम पाहायला मिळणार आहे. यंदाच्या गणेशोत्सवात मुंबईतील प्रमुख १० मंडळांमध्ये भाविकांना काय विशेष पाहायला मिळणार आहे, याचा सविस्तर आढावा खालीलप्रमाणे दिला आहे.
१. लालबागचा राजा : ९३ व्या वर्षात पदार्पण
मुंबईतील सर्वात लोकप्रिय आणि जगप्रसिद्ध 'लालबागच्या राजा'चे यंदा ९३ वे वर्ष आहे. मंडळाचे अध्यक्ष बाळासाहेब सुदाम कांबळे यांच्या उपस्थितीत जून महिन्यातच पारंपरिक श्री गणेश मुहूर्त पूजन पार पडले होते. दरवर्षीप्रमाणे यंदाही ११ दिवसांच्या उत्सवात कोट्यवधी भाविक राजाच्या 'मुख दर्शन' आणि 'चरण स्पर्श' रेषेत तासनतास उभे राहतील. धार्मिक उत्सवासोबतच हे मंडळ सामाजिक कार्यातही नेहमी अग्रेसर असते. १५ वर्षांपेक्षा जास्त काळ अविरत आरोग्यसेवा देणाऱ्या 'लालबागचा राजा डायलिसिस सेंटर'ला नुकतीच राष्ट्रीय मान्यता (NABH) मिळाली आहे.
२. मुंबईचा राजा (गणेश गल्ली) : पंढरपूरच्या वारीची भव्य संकल्पना
आपल्या शतकमहोत्सवी वर्षाकडे वेगाने वाटचाल करणारा गणेश गल्लीचा 'मुंबईचा राजा' यंदा ९९ व्या वर्षात पदार्पण करत आहे. या ऐतिहासिक वर्षाचे औचित्य साधून मंडळाने यंदा 'पंढरपूरची वारी' ही खास थीम साकारली आहे. येथील २२ फुटांच्या भव्य गणेशमूर्तीसोबतच वारकऱ्यांचा गजर, संत परंपरा, अभंग आणि भक्तिमय संस्कृतीचा सुंदर अनुभव भाविकांना घेता येईल.
३. चिंचपोकळीचा चिंतामणी : शतकपूर्ती झालेली ऐतिहासिक परंपरा
१९२० मध्ये स्थापन झालेल्या चिंचपोकळी सार्वजनिक उत्सव मंडळाचा 'चिंतामणी' भाविकांच्या नवसाला पावणारा आणि सर्व संकटे दूर करणारा गणपती म्हणून ओळखला जातो. चिंतामणीच्या विलोभनीय रूपाचे दर्शन घेण्यासाठी दरवर्षी येथे हजारो भाविकांची अलोट गर्दी होते.
४. जीएसबी सेवा मंडळ (किंग्स सर्कल) : सुवर्णालंकार, धार्मिक विधी आणि ५ दिवसांचा उत्सव
किंग्स सर्कल येथील 'जीएसबी सेवा मंडळ' यंदा आपला ७२ वा उत्सव साजरा करत आहे. भारतातील सर्वात श्रीमंत गणपती म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या मंडळाच्या मूर्तीला भाविकांनी अर्पण केलेल्या किलोभर सोने आणि चांदीच्या मौल्यवान दागिन्यांनी सजवले जाते. येथे ५ दिवसांच्या काळात कडक शिस्त आणि पारंपरिक पोशाखात हजारो विशेष पूजा व महाअभिषेक पार पडतात.
५. सह्याद्री क्रीडा मंडळ (चेंबूर) : सुवर्ण महोत्सवानिमित्त 'सुपरहिरोज्' थीम
आपले ५० वे वर्ष (सुवर्ण महोत्सव) साजरे करताना चेंबूरच्या सह्याद्री क्रीडा मंडळाने पारंपरिक पौराणिक थीम्सपेक्षा काहीतरी वेगळे करत 'सुपरहिरोज्' (Superheroes) ही आधुनिक थीम निवडली आहे. लहान मुले आणि तरुण पिढीला आकर्षित करण्यासाठी ही आगळीवेगळी संकल्पना राबवण्यात आली आहे.
६. गिरगावचा राजा : दक्षिण मुंबईतील ९९ वर्षांची परंपरा
दक्षिण मुंबईतील ऐतिहासिक आणि गजबजलेल्या गिरगाव परिसरात 'गिरगावचा राजा' आपले ९९ वे वर्ष साजरे करत आहे. शतकमहोत्सावाच्या उंबरठ्यावर असलेल्या या मंडळाच्या दर्शनासाठी स्थानिक भाविकांसह राज्यभरातून गणेशभक्त हजेरी लावतात.
७. खेतवाडीचा गणराज : भव्य आणि उंच मूर्तींचा वारसा
१९५९ मध्ये स्थापन झालेले खेतवाडीचे मंडळ अत्यंत उंच आणि भव्य गणेशमूर्तींसाठी जगभर प्रसिद्ध आहे. यंदा खेतवाडीतील ७ व्या गल्लीत 'श्री विठ्ठल', ११ व्या गल्लीत 'भगवान नरसिंह', तर १२ व्या गल्लीत विशाल सिंहासनावर विराजमान बाप्पा आणि बाजूला हनुमंताच्या मूर्ती अशी आकर्षक सजावट पाहायला मिळणार आहे.
८. जीएसबी सार्वजनिक गणेशोत्सव समिती (वडाळा) : भक्ती आणि सामाजिक एकतेचे केंद्र
वडाळा येथील जीएसबी समिती धार्मिक परंपरा आणि सामाजिक एकात्मतेसाठी ओळखली जाते. दरवर्षीप्रमाणे यंदाही अनेक दिग्गज राजकीय नेते, उद्योगपती आणि हजारो नागरिक येथे दर्शनासाठी हजेरी लावतील.
९. तेजूकाया मंडळ : 'दख्खनचा राजा - श्री जोतिबा' थीम
मध्य मुंबईतील तेजूकाया मंडळाने यंदा 'दख्खनचा राजा - श्री जोतिबा' ही भव्य कलात्मक थीम साकारली आहे. श्री जोतिबाच्या या रूपातील कलात्मक मांडणी आणि देखावा भाविकांच्या आकर्षणाचा मुख्य केंद्रबिंदू ठरणार आहे.
१०. परळचा राजा : पंढरीची वारी
यंदाचा गणेशोत्सव परळमध्ये अत्यंत भक्तिमय आणि अनोख्या स्वरूपात साजरा केला जाणार आहे. सर्व कार्यकर्त्यांनी एकत्र येत "यंदाची वारी परळच्या राजाच्या दारी" असा जयघोष करत यावर्षीच्या उत्सवाचा संकल्प सोडला आहे. यंदाच्या गणेशोत्सवात 'परळच्या राजा'च्या मंडपात 'पंढरीची वारी' ही अत्यंत देखणी आणि भावस्पर्शी थीम साकारण्यात येणार आहे. यामुळे मुंबईत राहून पंढरपूरच्या वारीचा प्रत्यक्ष अनुभव घेण्याची सुवर्णसंधी सर्व गणेशभक्तांना मिळणार आहे.
भाविकांसाठी यंदाचे महत्त्वाचे नियम आणि प्रवासाचे नियोजन
विशेष ड्रेस कोड लागू : जीएसबी सेवा मंडळासारख्या पूजा-अभिषेकप्रधान मंडळांमध्ये दर्शन आणि पूजेसाठी येणाऱ्या भाविकांसाठी कडक पारंपरिक ड्रेस कोड लागू करण्यात आला आहे.
प्रवासासाठी सोपे मार्ग : लालबागचा राजा आणि मुंबईचा राजा (गणेश गल्ली) या दोन्ही मंडळांमधील अंतर अवघ्या १० मिनिटांचे असून करी रोड रेल्वे स्टेशनवरून येथे सहज पोहोचता येते.
लोकल ट्रेनचा वापर करा : ११ दिवसांच्या उत्सवात आणि २५ सप्टेंबरच्या विसर्जन मिरवणुकीदरम्यान रस्त्यांवरील प्रचंड वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी मुंबई लोकल ट्रेनने प्रवास करणे सर्वात सोयीचे आणि सोपे ठरेल.
