युएईच्या किनाऱ्यावर तेलाचे लोट; सागरी पर्यावरणाला मोठा धोका, अनेक समुद्रकिनारे बंद

मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थितीचा फटका आता सागरी पर्यावरणाला बसू लागला आहे. संयुक्त अरब अमिरातीच्या (UAE) किनाऱ्याजवळ एका जहाजातून मोठ्या प्रमाणात खनिज तेलाची गळती होत असल्याने अरबी समुद्राचे पाणी काळे पडले आहे. उपग्रहाने टिपलेल्या छायाचित्रांवरून हे तेलाचे लोट उम्म अल क्वैन या उत्तर अमिरातीच्या सागरी किनाऱ्याकडे वेगाने सरकत असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. या गंभीर परिस्थितीमुळे खबरदारीचा उपाय म्हणून अमिराती प्रशासनाने अनेक प्रसिद्ध समुद्रकिनारे (Beaches) नागरिकांसाठी पूर्णपणे बंद केले आहेत. उपग्रह छायाचित्रांमधून गळती उघड युरोपियन युनियनच्या 'कोपरनिकस' उपग्रह नेटवर्कने 24 ऑक्टोबर रोजी टिपलेल्या ताज्या फोटोंमध्ये समुद्रातील तेलाच्या थराचा विस्तार सातत्याने वाढत असल्याचे दिसून आले आहे. हे तेल उम्म अल क्वैन शहराच्या किनाऱ्याच्या अगदी जवळ पोहोचले आहे. वाढता धोका लक्षात घेऊन स्थानिक प्रशासनाने तातडीने कठोर पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे. युएईच्या हवामान बदल आणि पर्यावरण मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, समुद्रात काही अंतरावर असलेल्या एका बाधित जहाजातून होणारी तेलगळती रोखण्यासाठी युद्धपातळीवर प्रयत्न सुरू आहेत. या गळतीमुळे सागरी पर्यावरणावर होणाऱ्या परिणामांचा आढावा घेतला जात आहे. खबरदारी म्हणून उम्म अल क्वैन परिसरातील सर्व किनारे, शारजाहमधील 'अल हमरिया' बीच, तसेच रास अल खैमाह या पर्यटन स्थळातील सर्व किनारे पुढील आदेशापर्यंत नागरिकांसाठी बंद करण्यात आले आहेत. 'जेम नंबर 2' या जहाजातून गळतीचा संशय युएई प्रशासनाने गळतीस जबाबदार असलेल्या जहाजाचे नाव अधिकृतपणे जाहीर केले नसले तरी, तज्ज्ञांच्या मते 'जेम नंबर 2' नावाच्या इंधनवाहू जहाजातून ही गळती होत आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, काही दिवसांपूर्वी या जहाजावर क्षेपणास्त्र किंवा स्फोटक वस्तूने हल्ला झाला होता, ज्यामुळे जहाजाला आग लागली होती. उपग्रहाच्या चित्रांमधील जहाजाची रचना आणि त्यावर असलेले जळालेले डाग यावरून हे तेच जहाज असल्याचा दावा केला जात आहे. अबू धाबी येथील न्यूयॉर्क युनिव्हर्सिटीच्या वॉटर रिसर्च सेंटरचे संचालक प्रा. निदाल हिलाल यांनी सांगितले की, "उम्म अल क्वैनच्या किनाऱ्याजवळ झालेली ही तेलगळती अत्यंत चिंताजनक आहे. तेलाचा प्रसार नेमका कोणत्या दिशेने होतोय आणि त्याचे प्रमाण किती आहे, याचा पूर्ण अंदाज येईपर्यंत किनारे बंद ठेवण्याचा निर्णय अगदी योग्य आहे." 'इंटरनॅशनल युनियन फॉर कॉन्झर्व्हेशन ऑफ नेचर' (IUCN) च्या अहवालानुसार, युएईचा सागरी भाग जैवविविधतेने नटलेला आहे. या पाण्यात 500 हून अधिक प्रजातींचे मासे, दुर्मिळ प्रवाळ (Corals), डॉल्फिन आणि दुर्मिळ समुद्री कासव राहतात. समुद्रावर पसरलेला तेलाचा जाड थर पाण्यातील ऑक्सिजनचा पुरवठा रोखतो, ज्यामुळे या सागरी जिवांच्या अस्तित्वाला मोठा धोका निर्माण झाला आहे. अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे होर्मुझची सामुद्रधुनी आणि आसपासच्या सागरी मार्गांवर व्यापारी जहाजांवरील हल्ल्यांचे प्रमाण अचानक वाढले आहे. 'वॉशिंग्टन इन्स्टिट्यूट फॉर नियर ईस्ट पॉलिसी'च्या आकडेवारीनुसार, ऑक्टोबर महिन्यात या सागरी भागात व्यापारी जहाजांवर सर्वाधिक हल्ले नोंदवले गेले आहेत. या युद्धजन्य परिस्थितीमुळे केवळ व्यापारी वाहतूकच बाधित झाली नसून, सागरी परिसंस्थेलाही कधीही भरून न येणारे नुकसान सहन करावे लागत आहे.