हिंदू पंचांगानुसार, धार्मिक आणि अध्यात्मिक दृष्टीने अत्यंत पवित्र मानल्या जाणाऱ्या आश्विन महिन्याला २७ सप्टेंबरपासून सुरुवात होत असून २६ ऑक्टोबर रोजी या महिन्याची सांगता होईल. हा संपूर्ण महिना विविध मोठे सण, उत्सव आणि व्रतांनी समृद्ध असणार आहे. आश्विन महिन्याची सुरुवात पूर्वजांचे स्मरण करणाऱ्या पितृ पक्षाने होते. २७ सप्टेंबर ते १० ऑक्टोबर या काळात श्राद्धकर्मे आणि पितृतर्पण केले जाईल. यानंतर लगेचच आदिशक्ती जगदंबेच्या उपासनेचा भव्य उत्सव म्हणजेच 'शारदीय नवरात्रोत्सव' सुरू होईल. या काळात दुर्गाष्टमी, महानवमी, विजयादशमी (दसरा), कोजागरी पौर्णिमा आणि सुवासिनींचा करवा चौथ यांसारखे मोठे सण मोठ्या उत्साहात साजरे केले जातील.
आश्विन महिना २०२६: प्रमुख सण आणि व्रतांचे कॅलेंडर
Dhule Crime : कला केंद्रातील अंतर्गत वादातून रायगडच्या एका गर्भवती महिलेची धुळ्यातील गरताडबारी येथे पेट्रोल ओतून जाळून हत्या केल्याचा धक्कादायक प्रकार ...
- ३ ऑक्टोबर २०२६ (शनिवार) : श्री महालक्ष्मी व्रत समाप्ती
- ६ ऑक्टोबर २०२६ (मंगळवार) : इंदिरा एकादशी
- १० ऑक्टोबर २०२६ (शनिवार) : सर्वपित्री अमावस्या (पितृपक्ष समाप्ती)
- ११ ऑक्टोबर २०२६ (रविवार) : शारदीय नवरात्रोत्सव प्रारंभ (घटस्थापना)
- १९ ऑक्टोबर २०२६ (सोमवार) : दुर्गाष्टमी पूजन
- २० ऑक्टोबर २०२६ (मंगळवार) : महानवमी व विजयादशमी (दसरा)
- २१ ऑक्टोबर २०२६ (बुधवार) : नवरात्र व्रत पारणा
- २५ ऑक्टोबर २०२६ (रविवार) : शरद पूर्णिमा / कोजागरी पौर्णिमा
- २६ ऑक्टोबर २०२६ (सोमवार) : महर्षी वाल्मीकी जयंती व कार्तिक महिना प्रारंभ
- २९ ऑक्टोबर २०२६ (गुरुवार) : करवा चौथ व्रत
प्रमुख सणांचे महत्त्व आणि वैशिष्ट्ये :
१. शारदीय नवरात्रोत्सव २०२६ (११ ऑक्टोबर)
वर्ष २०२६ मध्ये शारदीय नवरात्रीची सुरुवात ११ ऑक्टोबर, रविवारपासून होत आहे. या दिवशी आश्विन शुद्ध प्रतिपदेच्या मुहूर्तावर घरोघरी आणि सार्वजनिक मंडळांमध्ये घटस्थापना करून नवरात्रोत्सवाचा श्रीगणेशा होईल. पुढील नऊ दिवस भाविक अष्टभुजा देवीच्या नऊ वेगवेगळ्या रुपांची (नवदुर्गा) पूजा-अर्चा आणि उपवास करतील.
२. दुर्गाष्टमी आणि महानवमी (१९ आणि २० ऑक्टोबर)
नवरात्रीतील अतिशय महत्त्वाचा मानला जाणारा दुर्गाष्टमीचा सण १९ ऑक्टोबर, सोमवारी साजरा केला जाईल. या दिवशी देवीच्या 'महागौरी' स्वरूपाची विशेष पूजा केली जाते. अनेक ठिकाणी या दिवशी लहान कन्यांची पूजा (कन्या पूजन) करून महाप्रसादाचे आयोजन केले जाते. यानंतर २० ऑक्टोबरला महानवमीचा पूजाविधी पार पडेल.
३. विजयादशमी / दसरा २०२६ (२० ऑक्टोबर)
भारतीय संस्कृतीतील साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक असलेला विजयादशमी म्हणजेच दसऱ्याचा सण २० ऑक्टोबर, मंगळवारी उत्साहात साजरा होईल. असत्यावर सत्याचा आणि वाईटावर चांगल्याचा विजय म्हणून या दिवशी आपट्याची पाने (सोने) वाटून एकमेकांना शुभेच्छा दिल्या जातात.
४. कोजागरी पौर्णिमा / शरद पूर्णिमा (२५ ऑक्टोबर)
आश्विन पौर्णिमेला 'कोजागरी पौर्णिमा' किंवा 'शरद पूर्णिमा' म्हटले जाते. यंदा हा योग २५ ऑक्टोबर रोजी येत आहे. या रात्री चंद्र आपल्या सोळा कलांनी पूर्ण असतो. रात्री चंद्राच्या प्रकाशात दूध आटवून त्याचा प्रसाद घेण्याची आणि जागरण करण्याची विशेष परंपरा महाराष्ट्रात आहे.
५. करवा चौथ व्रत (२९ ऑक्टोबर)
कार्तिक महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्थी तिथीला सुवासिनी महिलांचा अत्यंत महत्त्वाचा 'करवा चौथ'चा उपवास असतो. २०२६ मध्ये हा सण २९ ऑक्टोबर, गुरुवारी साजरा होईल. या दिवशी विवाहित महिला आपल्या पतीच्या दीर्घ आयुष्यासाठी आणि सुखी संसारासाठी संपूर्ण दिवस निर्जला उपवास ठेवतात. रात्री चंद्राचे दर्शन घेऊन आणि अर्घ्य दिल्यानंतरच हा उपवास सोडला जातो.
