Sharadiya Navratri 2026 : हिंदू धर्मात देवी दुर्गेच्या उपासनेसाठी शारदीय नवरात्र हा अत्यंत महत्त्वाचा आणि पवित्र सण मानला जातो. अश्विन महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या प्रतिपदेपासून सुरू होणाऱ्या या नऊ दिवसांच्या उत्सवात देवी दुर्गेच्या नवदुर्गा स्वरूपांची विधीवत पूजा केली जाते. भक्तिभावाने केलेल्या उपासनेमुळे सुख, समृद्धी, आरोग्य आणि मंगलमय जीवनाची प्राप्ती होते, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे. यंदा म्हणजेच 2026 मध्ये शारदीय नवरात्राची सुरुवात 11 ऑक्टोबरपासून होणार आहे. नवरात्रोत्सवाची सांगता 20 ऑक्टोबर रोजी विजयादशमी अर्थात दसऱ्याच्या दिवशी होईल. या काळात घटस्थापना, देवीची आराधना, अष्टमी-नवमी पूजन आणि कन्या पूजनाला विशेष महत्त्व असते.
शारदीय नवरात्र 2026 कधी सुरू होणार ?
द्रिक पंचांगानुसार, शारदीय नवरात्राची प्रतिपदा तिथी 10 ऑक्टोबर 2026 रोजी रात्री 9 वाजून 19 मिनिटांनी सुरू होऊन 11 ऑक्टोबर रोजी रात्री 9 वाजून 30 मिनिटांनी समाप्त होईल. उदयातिथीनुसार 11 ऑक्टोबर 2026, रविवारपासून शारदीय नवरात्राला सुरुवात होईल. नवरात्राची सांगता 20 ऑक्टोबर 2026 रोजी विजयादशमी अर्थात दसऱ्याच्या दिवशी होणार आहे.
शारदीय नवरात्र 2026 घटस्थापना मुहूर्त
नवरात्राच्या पहिल्या दिवशी घटस्थापना करण्याला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे.
द्रिक पंचांगानुसार, 2026 मध्ये घटस्थापनेसाठी शुभ मुहूर्त:
घटस्थापना मुहूर्त: सकाळी 6:19 ते 10:12 वाजेपर्यंत
तर अभिजीत मुहूर्त: सकाळी 11:44 ते दुपारी 12:31 वाजेपर्यंत असेल.
स्थानिक सूर्योदय आणि पंचांगानुसार मुहूर्तात काही मिनिटांचा फरक असू शकतो.
हिंदू पंचांगानुसार, धार्मिक आणि अध्यात्मिक दृष्टीने अत्यंत पवित्र मानल्या जाणाऱ्या आश्विन महिन्याला २७ सप्टेंबरपासून सुरुवात होत असून २६ ऑक्टोबर ...
महाअष्टमी आणि महानवमी कधी ?
2026 मध्ये महाअष्टमी 18 ऑक्टोबर रोजी साजरी केली जाईल. त्यानंतर 19 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 10:51 वाजेपर्यंत अष्टमी तिथी राहील. त्यानंतर महानवमी तिथी सुरू होईल. महाअष्टमी आणि महानवमीच्या काळात देवीचे विशेष पूजन, कन्या पूजन, संधिपूजा आणि हवन केले जाते. 19 ऑक्टोबर रोजी महानवमी हवनासाठी सकाळी 11:44 ते दुपारी 12:30 वाजेपर्यंतचा कालावधी शुभ मानला जातो.
शारदीय नवरात्रात घटस्थापना कशी करावी ?
नवरात्राच्या पहिल्या दिवशी सर्वप्रथम पूजा करण्याची जागा स्वच्छ करून घ्यावी. शक्य असल्यास ईशान्य दिशेतील जागा स्वच्छ करून गंगाजल शिंपडावे. यानंतर चौकीवर स्वच्छ लाल वस्त्र अंथरून त्यावर देवी दुर्गेची मूर्ती किंवा प्रतिमा स्थापित करावी. चौकीसमोर मातीचे पात्र ठेवून त्यामध्ये स्वच्छ मातीची एक थर द्यावा. त्यावर जौचे दाणे पेरावेत. त्यावर पुन्हा थोडी माती टाकून पाणी शिंपडावे. नवरात्राच्या नऊ दिवसांत या जौला नियमितपणे थोडे पाणी द्यावे.
कलश स्थापना करण्याची पद्धत
तांबे, पितळ किंवा मातीचा कलश घेऊन त्याच्या गळ्याला मौली बांधावी. कलशावर रोलीने स्वस्तिक काढावे. कलशामध्ये शुद्ध पाणी आणि गंगाजल भरावे. त्यात अक्षत, सुपारी, दूर्वा, नाणे आणि थोडी हळद टाकण्याची प्रथा आहे. यानंतर कलशाच्या मुखावर आंब्याची किंवा अशोकाची 5 किंवा 7 पाने ठेवावीत. नारळाला लाल वस्त्र किंवा चुनरी गुंडाळून मौलीने बांधावे आणि तो कलशावर स्थापित करावा. तयार केलेला कलश जौ पेरलेल्या पात्राच्या मध्यभागी ठेवावा. यानंतर हातात अक्षत, पुष्प आणि जल घेऊन देवी दुर्गेचे स्मरण करावे आणि नवरात्रातील पूजेचा संकल्प करावा.
नवरात्रातील देवीची पूजा कशी करावी?
घटस्थापनेनंतर देवीसमोर तुपाचा दिवा आणि धूप लावावा. देवीला रोली, अक्षत, लाल फुले, फळे आणि नैवेद्य अर्पण करावा. नवरात्राच्या प्रत्येक दिवशी संबंधित देवीच्या स्वरूपाची पूजा करून तिचे स्तोत्र, मंत्र किंवा कथा वाचावी. पूजा झाल्यानंतर देवीची आरती करावी आणि पूजा करताना झालेल्या चुका किंवा त्रुटींसाठी देवीची क्षमायाचना करावी.
शारदीय नवरात्र 2026: नऊ दिवसांचे संपूर्ण कॅलेंडर
तारीख| तिथी| देवीचे स्वरूप
11 ऑक्टोबर| प्रतिपदा| मां शैलपुत्री
12 ऑक्टोबर| द्वितीया| मां ब्रह्मचारिणी
13 ऑक्टोबर| तृतीया| मां चंद्रघंटा
14 ऑक्टोबर| चतुर्थी| मां कूष्मांडा
15 ऑक्टोबर| पंचमी| मां स्कंदमाता
16 ऑक्टोबर| षष्ठी| मां कात्यायनी
17 ऑक्टोबर| सप्तमी| मां कालरात्री
18 ऑक्टोबर| महाअष्टमी| मां महागौरी
19 ऑक्टोबर| महानवमी| मां सिद्धिदात्री
20 ऑक्टोबर| विजयादशमी| नवरात्र पारण, दुर्गा विसर्जन आणि दसरा
