नवी दिल्ली : आयफोन आणि अॅपल डिव्हाइसेस वापरणाऱ्या भारतीय ग्राहकांसाठी एक मोठी आणि महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. अॅपल कंपनीने (Apple Company) आपली जगप्रसिद्ध कॉन्टॅक्टलेस पेमेंट सेवा 'अॅपल पे' (Apple Pay) आता अधिकृतपणे भारतात लाँच केली आहे. या सुविधेमुळे आता आयफोन आणि अॅपल वॉच (Apple Watch) वापरकर्त्यांना दुकानांमध्ये खरेदी करताना प्लास्टिक कार्ड स्वाइप करण्याची किंवा पिन (PIN) टाकण्याची गरज भासणार नाही. नागरिक फक्त आपले डिव्हाइस पीओएस (POS) मशीनजवळ टॅप करून क्षणात पैसे भरू शकणार आहेत. याशिवाय विविध लोकप्रिय अॅप्स आणि वेबसाइट्सवरही वन-टॅप चेकआउटचा आनंद घेता येणार आहे.
बँक भागीदार आणि प्रमुख ब्रँड्सशी हातमिळवणी
सुरुवातीच्या टप्प्यात अॅपल पेची ही सेवा अॅक्सिस बँकेच्या (Axis Bank) व्हिजा आणि मास्टरकार्ड क्रेडिट कार्डधारकांसाठी सुरू करण्यात आली आहे. या सेवेचा विस्तार करण्यासाठी अॅपलने भारतातील आघाडीच्या डिजिटल आणि ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्म्सशी भागीदारी केली आहे. यामध्ये झोमॅटो, ब्लिंकिट, टाटा १ एमजी, क्रोमा आणि रिलायन्स ब्रँड्स यांसारख्या कंपन्यांचा समावेश आहे. तसेच पेटीएम, पाइन लॅब्स आणि रेझरपे या मर्चंट नेटवर्कच्या माध्यमातून व्यापारी ठिकाणी ही पेमेंट सुविधा उपलब्ध करून दिली जात आहे.
अॅपल पे नक्की कसे काम करते आणि सेटअप कसे करावे ?
अॅपल पे हे मुळात अॅपलचे एक डिजिटल वॉलेट आहे, जे तुमच्या बँक कार्डला अॅपल वॉलेट अॅपशी सुरक्षितपणे जोडते. ही सेवा सुरू करण्यासाठी आयफोनमधील आधीच असलेल्या 'Wallet' अॅपमध्ये जाऊन वरील अधिक (+) चिन्हावर टॅप करावे लागेल आणि कार्डची माहिती नोंदवावी लागेल. अॅक्सिस बँकेच्या मोबाईल अॅपवरूनही थेट कार्ड जोडता येते. दुकानात पेमेंट करताना आयफोनचे साईड बटण दोनदा दाबून 'फेस आयडी' किंवा 'टच आयडी'ने ऑथेंटिकेशन करावे लागते. त्यानंतर फोनचा वरील भाग कार्ड रीडरजवळ नेल्यास बीपच्या आवाजासह पेमेंट यशस्वी होते. अॅपल वॉचच्या बाबतीतही घड्याळाचे साईड बटण डबल क्लिक करून डिस्प्ले रीडरजवळ न्यावा लागतो.
सुरक्षा आणि अतिरिक्त शुल्काबाबत स्पष्टता
अॅपल पे सुरक्षेच्या बाबतीत अत्यंत कडक नियमांचे पालन करते. यामध्ये ग्राहकाचा मूळ १६ अंकी कार्ड नंबर फोनमध्ये किंवा दुकानदाराच्या सर्व्हरवर सेव्ह केला जात नाही. त्याऐवजी एक विशेष 'डिव्हाइस अकाउंट नंबर' तयार करून तो सुरक्षित चिपमध्ये एनक्रिप्ट केला जातो. फोन गहाळ झाल्यास 'Find My' अॅपद्वारे पेमेंट सेवा तात्काळ बंद करता येते. सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे या सेवेचा वापर करण्यासाठी अॅपलकडून ग्राहकांवर कोणताही अतिरिक्त चार्ज किंवा शुल्क आकारले जात नाही. तसेच आंतरराष्ट्रीय व्यवहार सुरू असलेले क्रेडिट कार्ड अॅपल पेला जोडून जगभरातील ९० हून अधिक देशांमध्ये वापरता येऊ शकते.
गुगल पे (Google Pay) आणि अॅपल पे मधील मुख्य फरक
भारतात गुगल पे आणि अॅपल पे यांच्या कार्यपद्धतीत मोठा फरक आहे. Google Pay ही प्रणाली प्रामुख्याने 'यूपीआय'वर (UPI) आधारित आहे, जी थेट बँक खात्याशी जोडून QR कोड स्कॅनिंग किंवा फोन नंबरद्वारे त्वरित पैसे ट्रान्सफर करते. हे अँड्रॉइड आणि आयओएस दोन्ही प्रणालींवर चालते. Apple Pay ही प्रणाली हार्डवेअर-आधारित एनएफसी (NFC) आणि कार्ड टोकनायझेशनवर कार्य करते. क्रेडिट किंवा डेबिट कार्ड डिजिटल स्वरूपात फोनमध्ये सेव्ह करून पीओएस मशीनवर टॅप-टू-पे (Tap to Pay) सुविधा देणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे. ही सेवा केवळ अॅपल डिव्हाइसेसपुरतीच मर्यादित असून यात सध्या थेट यूपीआय सपोर्ट उपलब्ध नाही.