दिवाळीच्या मुहूर्तावर ५ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सिनेमागृहात प्रदर्शित झालेला रणबीर कपूर स्टारर बहुचर्चित 'रामायण' (Ramayan) हा चित्रपट सध्या बॉक्स ऑफिसवर तुफान कमाई करत आहे. दिग्दर्शक नितेश तिवारी (Nitesh Tiwari) आणि निर्माते नमित मल्होत्रा (Namit Malhotra) यांच्या या भव्यदिव्य चित्रपटाची सध्या सर्वत्र जोरदार चर्चा सुरू आहे. ऑस्करविजेते संगीतकार हान्स झिमर यांचे अप्रतिम संगीत, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि उत्कृष्ट व्हीएफएक्स (VFX) मुळे हा भारतीय चित्रपटसृष्टीतील आजवरचा सर्वात महार्घ आणि मोठा चित्रपट ठरला आहे. या चित्रपटाची निर्मिती करताना कॅमेऱ्याच्या हालचालींपासून ते ३डी इफेक्ट्स, युद्धात वापरली जाणारी शस्त्रे आणि चिलखते अशा प्रत्येक छोट्या-छोट्या गोष्टीवर अत्यंत बारकाईने आणि मेहनत घेऊन काम करण्यात आले आहे.
रामायणातील चिलखताचे आसाम कनेक्शन
Artisan Jaynal Abdin of Barpeta #Assam crafted armour jackets for cast of #Ramayana movie. The jackets were shipped by air whenever requirement arouse,sometimes after months, crafted over a period of 3.5 years.
#artisansofAssam #RamayanaMovie #Assam https://t.co/6i5oiEDXy9 — Rashida Tapadar (@Rashida_Tapadar) November 10, 2026
मात्र, तुम्हाला हे माहीत आहे का की, या चित्रपटात वनवासाच्या दृश्यांमध्ये प्रभू श्रीरामांची भूमिका साकारणारा अभिनेता रणबीर कपूर आणि लक्ष्मणाची भूमिका साकारणारा रवी दुबे यांनी जे खास चिलखत (Armour) परिधान केले होते, त्याचा थेट आणि रंजक संबंध आपल्या आसाम राज्याशी आहे ? चित्रपटातील बांबू आणि बेतापासून तयार करण्यात आलेली ही अत्यंत आकर्षक आणि विशेष वेशभूषा आसामच्या बार्पेेटा जिल्ह्यातील अत्यंत कुशल कारागिरांनी आपल्या हाताने घडवली आहे.
आसामच्या बांबू आणि बेताच्या चिलखतांची जादू
1/2
भारताच्या ईशान्येकडील 'सेव्हन सिस्टर्स' राज्यांपैकी एक असलेल्या आसामने या महाकाव्य चित्रपटाच्या निर्मितीमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. चित्रपटासाठी अगदी परफेक्ट आणि ऐतिहासिकदृष्ट्या हुबेहूब दिसेल अशा चिलखताच्या शोधात असलेले दिग्दर्शक आणि त्यांची टीम मुंबईहून थेट आसामच्या बार्पेेटा जिल्ह्यात पोहोचली. बार्पेेटा येथील 'जयनल आब्दीन' या स्थानिक प्रतिभावान कारागिराने आपल्या इतर सहकाऱ्यांच्या साथीने हे विशेष चिलखत बनवण्याचे कठीण शिवधनुष्य यशस्वीपणे पेलले. या चिलखताचे प्राथमिक काम तिथे पूर्ण झाल्यानंतर पुढील अंतिम प्रक्रिया मुंबईत पार पडली.
कसे डिझाइन केले गेले हे अनोखे चिलखत ?
2/2
आसामच्या पश्चिम भागातील बार्पेेटा जिल्ह्यातील जानिया परिसरातील 'बांग्लिपारा' गावातील प्रसिद्ध कारागीर जयनल आब्दीन आणि नगेन बिश्वास यांनी आपल्या सहकाऱ्यांसोबत मिळून हे ऐतिहासिक काम प्रत्यक्षात आणले. या चिलखताचा मुख्य पाया तयार करण्यासाठी ब्रह्मपुत्रा खोऱ्यात नैसर्गिकरित्या आणि सहज उपलब्ध असणाऱ्या 'सरपत केन' (Sarpat cane) या हलक्या वजनाच्या बेताचा वापर करण्यात आला. याशिवाय, चिलखताला अधिक सुंदर आणि अस्सल लूक देण्यासाठी ज्युटचे (ताग) नक्षीकाम तसेच लाकडाच्या सुंदर घटकांचाही अत्यंत काळजीपूर्वक समावेश करण्यात आला होता.
चिलखत बनवताना कारागिरांसमोर कोणती आव्हाने होती ?
चित्रपटाचे कॉस्ट्युम डिझायनर अजय कुमार यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हे काम अत्यंत आव्हानात्मक होते आणि यासाठी प्रचंड वेळ, अचूकता तसेच संयमाची नितांत गरज होती. अभिनेत्यांच्या लढाऊ आणि युद्धाच्या दृश्यांसाठी लागणारी ही विशेष चिलखते आणि प्रॉप्स तयार करण्यासाठी तब्बल तीन ते साडेतीन वर्षे लागली. कारागिरांनी रणसंग्रामाच्या महत्त्वाच्या दृश्यांसाठी अशी ३० ते ३५ चिलखते तयार केली होती. सुरुवातीला केवळ बेतापासून (cane) बनवलेले नमुने खूप कडक आणि ताठर ठरत होते, ज्यामुळे अभिनेत्यांना अ‍ॅक्शन किंवा फायटिंग सीन्स करताना अडचणी येऊ शकत होत्या. ही अडचण ओळखून, अभिनेत्यांना लढाऊ दृश्यांमध्ये सहजता, लवचिकता आणि पुरेसा आराम (comfort) मिळावा यासाठी चित्रपटाच्या टीमने नंतर त्यात लाकूड आणि रबरच्या घटकांचाही यशस्वीरीत्या समावेश केला, ज्यामुळे हे चिलखत दिसायला जितके भारदस्त, तितकेच वापरण्यास आरामदायक ठरले.
