
ASEAN Summit : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सोमवारी दोन दिवसांच्या फिलिपिन्स दौऱ्यावर जाणार आहेत. या दौऱ्यात ते आसियान-भारत शिखर परिषद आणि पूर्व आशिया शिखर परिषदेत सहभागी होतील. याशिवाय ऑस्ट्रेलिया, जपान आणि अमेरिकेच्या नेत्यांसोबत क्वाड नेत्यांच्या शिखर परिषदेतही सहभागी होण्याची शक्यता आहे. या दौऱ्यात विविध देशांच्या प्रमुखांसोबत द्विपक्षीय बैठकाही होऊ शकतात, अशी माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली आहे.
व्यापार, गुंतवणूक आणि सागरी सुरक्षेवर चर्चा
फिलिपिन्सची राजधानी मनिला येथे होणाऱ्या या बैठकांमध्ये व्यापार आणि गुंतवणुकीला चालना देणे, सागरी सुरक्षा सहकार्य मजबूत करणे आणि प्रादेशिक सुरक्षेच्या आव्हानांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. बदलत्या जागतिक राजकीय परिस्थितीत भारत आणि आग्नेय आशियाई देशांमधील संबंध अधिक मजबूत करण्यावरही भर दिला जाणार आहे.
फिलिपिन्सचे अध्यक्ष फर्डिनांड आर. मार्कोस ज्युनियर सोमवारी आसियान आणि भागीदार देशांच्या नेत्यांसाठी स्नेहभोजनाचे आयोजन करणार आहेत.
आसियानसोबत संरक्षण सहकार्य वाढवण्यावर भारताचा भर
फिलिपिन्समधील सेबू येथे झालेल्या आसियान संरक्षण मंत्र्यांच्या बैठकीनंतर 23 वी आसियान-भारत शिखर परिषद होत आहे. या बैठकीत संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी 'ऑपरेशन सिंदूर'चा उल्लेख करत राज्यपुरस्कृत दहशतवादाविरोधात भारताची भूमिका स्पष्ट केली होती. दहशतवादाविरोधात भारताची भूमिका तडजोड न करणारी असल्याचे त्यांनी सांगितले.
आसियान देशांसोबत गस्ती नौका, रडार, हवाई संरक्षण यंत्रणा, हेलिकॉप्टर, ड्रोन आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात संरक्षण सहकार्य वाढवण्यास भारत तयार आहे. यामुळे आग्नेय आशियाई देशांसोबत लष्करी संबंध अधिक दृढ करण्याच्या भारताच्या प्रयत्नांना बळ मिळणार आहे.
परराष्ट्र मंत्रालयातील सचिव (पूर्व) रुद्रेंद्र टंडन यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, 11 सदस्य राष्ट्रांचा आसियान समूह प्रादेशिक शांतता, स्थिरता आणि आर्थिक विकासासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे. भारत आणि आसियान सदस्य देशांमधील वार्षिक व्यापार सुमारे 122 अब्ज डॉलर इतका आहे.
क्वाड बैठकीत आर्थिक आणि सामरिक मुद्द्यांवर लक्ष
क्वाडमध्ये भारत, अमेरिका, जपान आणि ऑस्ट्रेलिया या चार देशांचा समावेश आहे. आगामी शिखर परिषदेत आर्थिक सुरक्षा आणि सामरिक पायाभूत सुविधांशी संबंधित महत्त्वाच्या उद्दिष्टांची घोषणा होण्याची शक्यता आहे.
31 ऑक्टोबर रोजी अटलांटा येथे झालेल्या क्वाड परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीत यासंदर्भातील मुद्द्यांवर चर्चा झाली होती. या बैठकीत इंडो-पॅसिफिक प्रदेशात विश्वासार्ह कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर वाढवण्यासाठी 85 दशलक्ष डॉलरपेक्षा अधिक तांत्रिक आणि आर्थिक मदतीची तरतूद करण्यात आली होती.
इंडो-पॅसिफिकमधील चीनच्या वाढत्या प्रभावावर लक्ष
इंडो-पॅसिफिक प्रदेशातील चीनची वाढती लष्करी उपस्थिती आणि प्रभाव हा क्वाडच्या चर्चेतील महत्त्वाचा मुद्दा आहे. या प्रदेशात मुक्त, खुली आणि सर्वसमावेशक व्यवस्था कायम राहावी, अशी भारताची भूमिका आहे. सर्व देशांच्या सार्वभौमत्वाचा आणि प्रादेशिक अखंडतेचा आदर राखून आंतरराष्ट्रीय कायद्यांच्या चौकटीत वादांचे शांततापूर्ण निराकरण व्हावे, यावर भारताने भर दिला आहे.
चीन आणि फिलिपिन्स यांच्यातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर मनिला येथे होणाऱ्या क्वाड बैठकीला महत्त्व प्राप्त झाले आहे. गेल्या काही काळात दोन्ही देशांमध्ये प्रादेशिक मुद्द्यांवरून शाब्दिक संघर्ष झाल्याचे वृत्त आहे.
भारत आणि अमेरिकेने संरक्षण सहकार्य अधिक मजबूत करण्यासाठी 10 वर्षांचा करार केला आहे. इंडो-पॅसिफिक प्रदेशातील शांतता आणि सुरक्षा कायम राखण्यासाठी दोन्ही देश संयुक्त प्रयत्नांना प्राधान्य देत आहेत.






