Monday, August 31, 2026

India Semicon 2.0 Scheme : भारताची 1.27 लाख कोटींची सेमीकॉन योजना

India Semicon 2.0 Scheme : भारताची 1.27 लाख कोटींची सेमीकॉन योजना

नवी दिल्ली : केंद्र सरकारने देशात चिप निर्मितीच्या संपूर्ण यंत्रणेला प्रोत्साहन देण्यासाठी 1.27 लाख कोटी रुपये खर्चाची सेमीकॉन 2.0 योजना अधिसूचित केली आहे. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने जुलै 2026 मध्ये या योजनेला मंजुरी दिली होती.

इलेक्ट्रॉनिक्स आणि इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी मंत्रालयाने सोमवारी सेमिकॉन 2.0 स्कीम संबंधित अधिकृत गॅझेट अधिसूचना जारी केली. या अधिसूचनेनुसार, या योजनेचा उद्देश डिझाइनपासून मशीन, कच्चा माल, फॅब्रिकेशन, टेस्टिंग आणि रिसर्चपर्यंत संपूर्ण सप्लाय चेन तयार करणे हा आहे. केंद्रीय मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी भारताच्या सेमीकंडक्टर इकोसिस्टममधील सेमीकॉन 2.0 च्या सर्व सहा स्तंभांबाबत बोलताना म्हटले, "ग्लोबल सेमीकंडक्टर इंडस्ट्री मधील स्टेकहोल्डर्समध्ये हा ठाम विश्वास आहे की येणाऱ्या दशकांमध्ये मोठ्या गुंतवणुकीसाठी भारत हे योग्य ठिकाण आहे." (India Semicon 2.0 Scheme)

त्यांनी पुढे सांगितले की, सेमीकॉन 1.0 अंतर्गत मंजूर झालेल्या युनिट्सची संख्या आणि अप्रूव्हलपासून ग्राउंडब्रेकिंग आणि त्यानंतर कमर्शियल प्रॉडक्शनपर्यंतची गती, यावरून हे स्पष्टपणे दिसून येते. एका प्रकरणात, ग्राउंडब्रेकिंगच्या अवघ्या 13 महिन्यांच्या आतच कमर्शियल प्रॉडक्शन सुरू झाले. वैष्णव यांनी सांगितले की, अनेक प्रकरणांमध्ये सर्व अप्रूव्हल्स सुरुवातीच्या 200 दिवसांच्या किंवा 150 दिवसांच्या आतच देण्यात आल्या आणि एका प्रकरणात तर 90 दिवसांच्या आतच देण्यात आल्या. या वेगामुळे ग्लोबल इंडस्ट्रीमध्ये भारताबाबत मोठा विश्वास निर्माण झाला आहे. कॅपिटल एक्स्पेंडिचर सपोर्ट जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक आहे, तर टॅलेंट, पॉलिसी निश्चितता आणि इझ ऑफ डुइंग बिझनेस यामुळे भारताला आपला बेस बनवण्यात इंडस्ट्रीने दाखवलेली रुची आमच्या निर्णय प्रक्रियेत महत्त्वाची ठरली आहे." (India Semicon 2.0 Scheme)

अधिसूचनेनुसार, या योजनेची सहा विभागांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे. यामध्ये भारतीय कंपन्यांकडून चिप डिझाइन, चिप उत्पादनासाठी आवश्यक कॅपिटल इक्विपमेंट तयार करणाऱ्या युनिट्सची स्थापना, सेमीकंडक्टर मॅन्युफॅक्चरिंग, चिप असेंब्ली, पॅकेजिंग आणि टेस्टिंग यांचा समावेश आहे. अधिसूचनेत म्हटले आहे, "सरकारने भारतातील सेमीकंडक्टर डिझाइन आणि मॅन्युफॅक्चरिंग इकोसिस्टमच्या विकासासाठी सेमीकॉन 2.0 योजना अधिसूचित करून सेमीकंडक्टर क्षेत्राला सातत्यपूर्ण पॉलिसी सपोर्ट देण्याचा निर्णय घेतला आहे." (India Semicon 2.0 Scheme)

यामध्ये म्हटले आहे, "सेमीकॉन 2.0 चिप डिझाइन, मॅन्युफॅक्चरिंग आणि पॅकेजिंगपासून सेमीकंडक्टर इकोसिस्टमच्या विविध विभागांपर्यंत सेमीकंडक्टर इंडस्ट्रीच्या संपूर्ण व्हॅल्यू चेनला आर्थिक सहाय्यदेखील प्रदान करते." या अधिसूचनेत म्हटले आहे, "हे साध्य करण्यासाठी विविध प्रकारच्या कम्प्युट, मेमरी, आरएफ, पॉवर, नेटवर्किंग, सेन्सर आदींसाठी स्टँडर्ड आयपीसह आवश्यक बेसिक टेक्नॉलॉजी कॉम्पोनंट्स विकसित केले जातील." या योजनेचे उद्दिष्ट राष्ट्रीय धोरणात्मक आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांसाठी टार्गेटेड टेक्नॉलॉजीजचे डिझाइन, डेव्हलपमेंट आणि वापरावर लक्ष केंद्रित करून मजबूत, विश्वासार्ह आणि स्वदेशी सेमीकंडक्टर टेक्नॉलॉजीज विकसित करणे हे आहे. (India Semicon 2.0 Scheme)

Comments
Add Comment
प्रहार ई-पेपर
हे पण पहा